Egyptologische bibliotheek geveild

Op dinsdag 16 juni 2020 wordt bij het veilinghuis Burgerdijk & Niermans in Leiden de egyptologische bibliotheek van wijlen Prof. Dr. J.F. Borghouts geveild.

Joris Borghouts (1939-2018) werd in 1985 benoemd tot Hoogleraar in de Egyptologie aan de Universiteit Leiden. Hij was zowel een specialist op het vlak van de Egyptische taalkunde als de Egyptische religie.

In 2004 ging hij met emeritaat en bleef als gastmedewerker/research fellow verbonden aan het Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten (NINO) in Leiden. Zijn enorme kennis en brede belezenheid in de Egyptische teksten was ongeëvenaard, inclusief de late vormen van het Oudegyptisch: Demotisch en Koptisch. In 1974 verscheen van zijn hand bij uitgeverij Fibula-van Dishoeck het bekende Nederlandstalige boek Egyptische Sagen en Verhalen. Tot zijn belangrijkste wetenschappelijke publicaties behoren zijn bloemlezing Ancient Egyptian Magical Texts, Leiden 1978, en zijn Middelegyptische grammatica in twee delen, Egyptian: An Introduction to the Writing and Language of the Middle Kingdom, Leiden en Leuven 2010.

Bekijk de kavels in de veilingcatalogus van veilinghuis Burgersdijk & Niermans.

De mummie Takerheb

Als onderdeel van een in 2022 door te voeren culturele herinrichting van de Schotse stad Perth, krijgt de City Hall een museum bestemming. Objecten uit een van de oudste en belangrijkste openbare collecties van Schotland zullen er worden getoond. Een gekoesterde trots is de mummie van vermoedelijk een vrouw met de naam Takerheb. Deze mummie dateert uit de Late Tijd en verblijft sinds 1936 in Perth. De mummie is nu dringend aan restauratie toe.

Lees het Engelstalige artikel More Mummy Secrets Revealed.

Theatervoorstelling Tijdje Terug

Op woensdag 19 december 2018 gaven egyptoloog Huub Pragt en Natuurkundige Richard de Jong een eenmalige theatervoorstelling in de Taffehzaal van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Het was 200 jaar geleden dat museum zijn deuren opende voor het publiek.

De twee wetenschappers deden een nooit eerder vertoond experiment waarbij het reizen door de tijd mogelijk werd. Omdat voorzichtigheid was geboden besloot het tweetal om binnen de muren van het museumgebouw te blijven en slechts 200 jaar terug te reizen. Wellicht dat zij Caspar Reuvens, de eerste directeur van het Rijksmuseum van Oudheden, zouden kunnen waarnemen. Niet alles verliep naar wens. Het tweetal bleef aanvankelijk wel op dezelfde locatie maar de tijd terug schoot door naar het jaar 107 n.Chr. Ze bevonden zich bij Matilo, het Romeinse legerkamp in de tijd van keizer Trajanus. Na moeizame omzwervingen via Rome, Athene en Delphi is het hen gelukt om weer veilig thuis te komen in 2018. Richard de Jong, nu overtuigd van zijn ontdekking, koos er echter voor om de jeugddroom van Huub Pragt te gaan realiseren, een ontmoeting met Nefertiti. Ondanks de waarschuwingen van zijn vriend, reisde Richard af naar de stad Achetaton in het jaar 1337 v.Chr. Daar had hij een ontmoeting met de beeldschone koningin van Egypte. Na de dood van haar echtgenoot Achnaton ontstond een liefdevolle vriendschap tussen Nefertiti en Richard, die inmiddels de Egyptische naam Semenchkara had aangenomen.

Bekijk de animatie waarin Nefertiti haar liefde betuigt aan Semenchkara.

Piramide van Djoser open voor publiek

Op donderdag 5 maart 2020 werd bekend gemaakt dat de trappenpiramide van koning Djoser uit de 3de dynastie voor publiek is opengesteld. Vijftien jaar lang heeft men gewerkt aan de restauratie van het oudste stenen bouwwerk ter wereld. Lees voor meer informatie over de piramide het Kemet-artikel: De trappenpiramide van Djoser.

Lees het artikel over de restauratie: De pronkpiramide van Djoser, de oudste van Egypte, is weer open.

Nieuwe aanwijzingen voor een extra gang in KV62

Onderzoekers onder leiding van de voormalige Egyptische minister van oudheden en archeoloog Mamdouh Eldamaty hebben in juni 2019 een onderzoek met grondradar (GPR) uitgevoerd in het Dal der Koningen. Het onderzoek vond plaats rond KV62, het graf van Toetanchamon. Het toont op verrassende wijze het bewijs aan van een verborgen ruimte achter de grafwanden. De bevindingen zijn nog niet officieel gepubliceerd. Details zijn echter wel getoond aan journalisten van het Britse natuurwetenschappelijke tijdschrift Nature.

De wetenschappelijke bevindingen van Eldamaty en zijn team zijn begin februari 2020 voorgelegd aan de Supreme Council of Antiquities (SCA). De mogelijkheid van extra kamers achter de wanden van het graf van Toetanchamon is eerder door verschillende teams onderzocht. Het leverde tegenstrijdige resultaten en veel commotie op. Zo sluit de natuurkundige Dr. Franco Porcelli, verbonden aan de Polytechnische Universiteit van Turijn het bestaan ​​uit van verborgen kamers. Opvallend is echter dat het in 2019 gepubliceerde rapport van zijn onderzoeksteam het bestaan van twee onderaardse holtes in de directe omgeving van het graf aantonen. Het team van Eldamaty heeft ten noorden van wat de ‘Schatkamer’ wordt genoemd een enkele meters lange gang in de kalksteenrots waargenomen. Deze ligt op dezelfde diepte als de grafkamer van Toetanchamon en loopt een paar meter van het westen naar het oosten. De gang loopt daarmee parallel aan de bekende ‘corridor’ die leidt van de ingang naar het ‘voorvertrek’ van KV62. De ruimte blijkt ongeveer twee meter hoog te zijn en minimaal tien meter lang.

Het is nog niet zeker of de gang daadwerkelijk is verbonden met het graf van Toetanchamon. De loodrechte oriëntatie op de hoofdas van KV62 doet echter wel vermoeden dat er een verband bestaat.

Lees het Engelstalige artikel: Is this Nefertiti’s tomb? Radar clues reignite debate over hidden chambers

Stem van de mummie

Britse wetenschappers zijn er begin januari 2020 met geavanceerde technieken in geslaagd een meer dan drieduizend jaar oude Egyptische mummie uit het Leeds City Museum weer een stem te geven. Ze maakten een gedetailleerde scan van het strottenhoofd van priester Nesyamon, maakten daar een 3D-print van en zorgden er met speciale apparatuur voor dat de gekopieerde keel echt geluid kon produceren.

Lees het artikel: Zo klinkt de stem van een 3000 jaar oude Egyptische mummie.

Luister hier naar het: stemgeluid van de mummie.

Boekenmarkt in Leiden

Op zondag 2 februari 2020 organiseert het Rijksmuseum van Oudheden een boekenmarkt, waaraan verschillende partijen zullen bijdragen. Friends of Saqqara is aanwezig met een rijk assortiment aan tweedehands boeken, voornamelijk over het oude Egypte: van informatieve en kinderboeken tot studie- en wetenschappelijke boeken.

  • Tijd: 10.00-16.30 uur
  • Plaats: Taffehzaal, Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28 Leiden.
  • Entree: gratis

De andere aanbieders zijn:

  • de RMO-museumwinkel: oude RMO-publicaties, tentoonstellingscatalogi, lithografieën, plus korting op geselecteerd winkelassortiment;
  • de RMO-museumbibliotheek en de NINO-bibliotheek: doublures (afgeschreven bibliotheekboeken: overwegend wetenschappelijke publicaties);
  • Ex Oriente Lux en NINO: oudere en recente publicaties (wetenschappelijk en populair-wetenschappelijk).

Informatie via: Boekenmarkt 2020 Rijksmuseum van Oudheden – Leiden.