De Britse archeoloog Howard Carter onderzoekt de sarcofaag van farao Toetanchamon.
Op zondag 2 augustus 2026 was egyptoloog en conservator van het Rijksmuseum van Oudheden Daniel Soliman te gast in het VPRO-radioprogramma Onvoltooid Verleden Tijd (NPO Radio 1). In de zomerserie Historische Protestsongs stond een bijzonder Egyptisch lied centraal: Toetanchamon, in 1922 gezongen door de beroemde Egyptische artieste Mounira el-Mahdeyya. In deze serie wordt onderzocht hoe muziek maatschappelijke en politieke ontwikkelingen weerspiegelt.
In het gesprek legt Soliman uit dat de ontdekking van het vrijwel ongeschonden graf van farao Toetanchamon in november 1922 niet alleen in Europa en Amerika een ware sensatie veroorzaakte, maar ook in Egypte zelf diepe indruk maakte. Volgens hem wordt vaak vergeten dat de herontdekking van het faraonische verleden juist ook door Egyptenaren werd omarmd. Vanaf het einde van de negentiende eeuw groeide in Egypte de belangstelling voor de eigen oude geschiedenis en gingen steeds meer intellectuelen de farao’s zien als hun historische voorouders. De vondst van Toetanchamons graf gaf dat proces een krachtige impuls.
Soliman plaatst deze ontwikkeling nadrukkelijk in de politieke context van 1922. In datzelfde jaar werd Egypte formeel onafhankelijk van Groot-Brittannië en kreeg het opnieuw een eigen koning. Egyptische nationalisten zagen in de herontdekking van Toetanchamon een krachtig symbool van nationale trots. De jonge farao uit de oudheid werd een inspirerend voorbeeld voor een land dat zijn eigen identiteit opnieuw wilde vormgeven en zich wilde losmaken van de Britse overheersing. Hoewel Egypte officieel onafhankelijk werd, bleven de Britten nog jarenlang een belangrijke politieke en militaire invloed uitoefenen. Daarnaast schetst Soliman de historische achtergrond van de Britse aanwezigheid in Egypte. Na de Britse bezetting van 1882 kwam het land feitelijk onder Brits bestuur te staan, terwijl het formeel nog deel uitmaakte van het Ottomaanse Rijk. In 1914 riepen de Britten Egypte officieel uit tot protectoraat. Na de Eerste Wereldoorlog groeide de nationalistische beweging sterk, wat uiteindelijk leidde tot de onafhankelijkheidsverklaring van 1922.
Het interview laat zien dat de ontdekking van Toetanchamons graf veel meer betekende dan een archeologische sensatie. Voor veel Egyptenaren werd de jonge farao een symbool van nationale identiteit, culturele trots en het verlangen naar politieke zelfstandigheid.
Luister de uitzending terug: OVT – 2 augustus 2026. Schuif daarbij door naar 54:09 en luister tot en met 1:14.38.