|
Chicago's Field Museum heeft zeldzame mummies tentoongesteld
Het Chicago's Field Museum heeft zeer zeldzame mummies uit de eigen collectie tentoongesteld. Vele daarvan zijn niet voor het publiek zichtbaar geweest sinds de World's Columbian Exposition in 1893.
De tentoonstelling heet 'Opening the Vaults: Mummies' (Opening van de kluizen: Mummies). De tentoonstelling is te zien van 17 februari tot en met 22 april. Er zijn meer dan 20 mummies te zien uit Egypte en Peru, waaronder complete mensen en dieren. Een aantal mummies zullen te zien zijn in hun oorspronkelijke 19e eeuwse kisten en sommige zijn 5500 jaar oud.
Het museum verkreeg de mummies bij de tentoonstelling in 1893, maar ze waren tot vorig jaar nog niet grondig gestudeerd.
Men was bang voor schade. Wetenschappers bij het Lakefront Facility konden nu niet-beschadigende CT scans uitvoeren op de mummies, waardoor ze als het ware virtueel uitgepakt werden.
Lees het hele artikel hier (Engels).
Egypte begint aan restauratie oude zonneboot bij de piramides
Archeologen zijn onlangs begonnen met het restaureren van een 4500 jaar oude houten boot die gevonden is naast de piramides van Gizeh, één van de grootste toeristenattracties van Egypte.
De boot is één van de twee boten die waren begraven naast de piramide van Choefoe, werd verteld door een zegsman van het gecombineerde Egyptisch-Japanse team van archeologen. De boten zijn naar alle waarschijnlijkheid bedoeld geweest om de farao's in te dragen in het hiernamaals.
Choefoe, beter bekend onder de naam Cheops, is de bouwer van de Grote Piramide, de grootste van de drie piramides in Gizeh. Hij was de zoon van Snofroe en was de 2e koning van de 4e dynastie rond 2680 voor Christus. Hij regeerde Egypte voor 23 jaar.
Beide boten, gemaakt van cederhout uit Libanon en acaciahout uit Egypte, werden ontdekt in 1954. Één van de twee boten is al een aantal jaren te zien in het Zonnebootmuseum vlakbij de piramides.
De tweede boot, die nu gerestaureerd wordt,
bleef tot voor kort nog begraven. Er wordt gedacht dat deze boot kleiner is dan haar zusterschip dat in het museum bij de piramiden te zien is.
De restauratie zal naar verwachting zo'n vier jaar in beslag nemen
en als het afgerond is, wordt de boot in het huidige museum erbij geplaatst.
Lees het hele artikel hier (Engels).
Gemummificeerde Ibis kreeg maaltijd mee
De Oude Egyptenaren gaven voedsel mee aan gemummificeerde ibissen. Er is een ibis gevonden met een snavel vol met slakken en in 2010 zijn een aantal gemummificeerde ibissen onderzocht en die bleken opgevuld te zijn met hun eigen organen die vol gestopt waren met voedsel voor de reis naar het hiernamaals.
Ze geloofden dan de ingewanden van niet alleen mensen maar ook van dieren, in het hiernamaals gewoon door gingen met functioneren en dus behouden moesten worden.
Dieren werden bij het mummificeren met net zoveel respect behandeld als mensen en de cruciale rol van de ingewanden werd zeker herkend.
Lees een samenvatting van het artikel zoals dat in
de Journal of Archeological Science verscheen hier (Engels).
Of lees een Nederlandse samenvatting van het artikel hier.
Het Manchester Museum vertelt over één van haar objecten die niet tentoongesteld kan worden:
Een helder blauw faience kopje van 6,75cm hoog met in hiërogliefen
de naam van Nesi-Chonsoe. Zij was de vrouw van Pinodjem, die
tijdens de 21e dynastie over het zuiden van Egypte regeerde.
Het kopje behoort tot een groep van zulke kopjes die gevonden
zijn in de grafinventaris van Nesi-Chonsoe en die nu over
meerdere musea verspreid zijn.
Bekijk hier het kopje en lees het hele verhaal (Engels).
Meer informatie over de periode waarin Nehmes-Bastet leefde
Op www.egyptological.com zijn twee pagina's speciaal gewijd aan het verstrekken van meer informatie over de periode waarin de zangeres van Amon, Nehmes Bastet leefde. In januari 2012 werd geheel onverwachts haar graf ontdekt in het Dal der Koningen.
De pagina's beschrijven uitgebreid de vroege Derde Tussenperiode. In deel 1 wordt de historische en politieke achtergrond geschetst en in deel 2 wordt de culturele context gegeven.
Bekijk deel 1 en deel 2 (beide Engels).
Symposium over Horemheb met bijdrage van Maarten Raven
Op 5 mei 2011 werd een symposium georganiseerd in The
Metropolitan Museum of Art in new York en het ging over
Horemheb als generaal, voordat hij koning van Egypte werd.
Er wordt verteld over hoe en wanneer de generaal koning werd.
Sinds kort is het symposium op YouTube te bekijken.
Het volledige symposium duurt zo'n 3,5 uur. Rond 1:51 komt
Maarten Raven aan het woord en vertelt hij over de Memfitische
tombe van Horemheb als generaal in Sakkara.
Bekijk hier het volledige symposium op YouTube.
Zeldzame ontdekking in het Dal der Koningen
Op 15 januari 2012 hebben in het Dal der Koningen Egyptische en Zwitserse archeologen
een 2900 jaar oude tombe ontdekt van een Zangeres van Amon: info
Virtuele rondleiding Plateau van Gizeh
Via deze link kunt u een virtuele rondleiding bekijken van het Plateau van Gizeh. Het zijn mooie beelden die precies laten zien hoe het plateau eruit ziet en hoe u er overheen kunt lopen.
Beeld Bastet terug na kunstroof
De beruchte inbraak en kunstroof uit het Egyptisch Museum
is exact een jaar na dato nog steeds niet opgelost. Begin januari 2012 dook plotseling een bronzen beeld
op van de katgodin Bastet. Lees er hier meer over.
Taxichauffeur wordt mummie
Op donderdag 27 oktober 2011 schreef Caroline
Hoek van Scientias.nl het artikel 'Wetenschappers mummificeren
taxichauffeur': info.
Mummie met kanker
Op dinsdag 18 oktober 2011 schreef Caroline
Hoek van Scientias.nl het artikel 'Oudste mummie met prostaatkanker gevonden': info.
Hatsjepsoet en huidcrème
Op woensdag 24 augustus 2011 schreef Caroline
Hoek van Scientias.nl het artikel 'Werd crèmepje farao Hatsjepsoet
fataal?': info.
Haardracht
Op vrijdag 19 augustus 2011 schreef Caroline
Hoek van Scientias.nl het artikel 'Oude Egyptenaar keurig gekapt
naar hiernamaals': info
Stèle van Wahibra te Tell Defna
Op dinsdag 9 augustus 2011 werd bekend dat
bij Tell Defna in de provincie Ismailia, tussen het El-Manzala-meer
en het Suez-kanaal een stèle uit rode kwartsiet van farao
Wahibra (Apriës), de vijfde koning van de 26ste dynastie,
is ontdekt. De stèle is in twee stukken gebroken. De
plaat kende een dikte van 58 cm. Het grootste brokstuk meet
163 bij 85 cm en het kleinste 86 bij 55 cm. De noordoostelijke
Delta nam een bijzondere positie in. Dit gebied diende als een
belangrijk centrum voor de handel met de Levant. Het was de
locatie van waaruit een oude militaire en handelsroute vertrok,
bekend als de Horuswegen. Het gebied werd gebruikt als een strategische
positie door de koningen van de Late periode (ca. 747-525 VC),
met name die van de 26ste dynastie: info.
Aan de zuidzijde van de piramide van Choefoe bevindt
zich het museum voor de zonneboot van de farao. Het
enorme houten gevaarte kwam in 1954 per toeval aan het
licht. Het werd als een bouwpakket van 1224 losse planken
aangetroffen in een uit de rotsbodem gehakte langwerpige
put. Het in elkaar zetten van de zonneboot nam ongeveer
tien jaar in beslag. Ten direct ten westen van de bootput
bevindt zich nog tweede, iets kleinere bootput waarvan
al jaren bekend is dat ook daarin een houten boot als
bouwpakket wordt bewaard. Op donderdag 23 juni
2011 werd een begin gemaakt met het lichten
van de veertig dekstenen die de tweede bootput eeuwenlang
hadden afgesloten. Het team van de Waseda Universiteit
uit Japan, onder leiding van Sakuji Yoshimura ontdekte
al vrij snel de cartouche met de koningsnaam van Choefoe
en de naam van zijn zoon en opvolger Djedefra. Voor
de assemblage van de boot wordt vier jaar uitgetrokken.
Het is de bedoeling dat hij een permanente behuizing
krijgt in het Grand Museum dat zijn deuren opent in
maart 2015. Kijk hier voor een video-impressie van 2:09
minuten over het lichten van de dekplaten. Het betreft
één van de laatste video-optredens van
Zahi Hawass als Minister van Oudheden: info.
Begrafenis Toetanchamon
Op donderdag 9 juni 2011 werd bekend
dat de begrafenis van Toetanchamon een haastklus moet
zijn geweest. Microbioloog Ralph Mitchell denkt namelijk
de begrafenis werd afgerond voordat de muren van de
tombe droog waren: info.
Luchtvervuiling in het Oude Egypte
Op maandag 6 juni 2011 werden de resultaten
van een onderzoek bekend gemaakt waaruit blijkt dat
de Egyptenaren last hadden van luchtvervuiling: info
Zeventien piramides ontdekt
Op woensdag 25 mei 2011 werd bekend dat
de Amerikaanse archeologe Sarah Parcak waarschijnlijk zeventien
piramides in Egypte heeft ontdekt. Het gaat om piramides die
in de loop der jaren onder het zand terecht zijn gekomen.
Ze zijn nu ontdekt met behulp van infraroodfoto's gemaakt
door satellieten. Dat is een nieuwe manier van onderzoek voor
archeologen. De Amerikaanse onderzoekster Sarah Parcak leidt
het onderzoek aan een instituut in Birmingham in de Amerikaanse
staat Alabama. Alle vondsten moeten nog wel worden bevestigd
door opgravingen. Bij twee piramides in de buurt van Sakkara
zou dat inmiddels al zijn gebeurd. De BBC zendt maandag 30
mei 2011 de documentaire 'Egypt's Lost Cities' uit, waarin
te zien is hoe Parcak en haar team op zoek gaan naar de piramides
die ze ontdekten op de satellietfoto's: info
en info.
Zahi Hawass reageerde furieus op het feit dat hij is gepasseerd
in de berichtgeving: info.
De berichtgeving was met het oog op de documentaire
die op maandag 30 mei 2011 om 21.30
uur werd uitgezonden op BBC1 'Egypt's Lost Cities':
Het programma ging over de ontdekking via infrarood
camera's van piramides en steden onder het zand: info
en info.
Op zaterdag 28 mei 2011 was Huub Pragt
te gast bij het radioprogramma Tros Nieuwsshow op Radio
1. Luister hier naar zijn commentaar: Interview
De mummie van Mehit
Het 'Te Papa Museum' in Nieuw-Zeeland vraagt het buitenland
om menselijke resten van Maori terug te geven. Zelf hebben
ze de Egyptische mummie van de dame Mehit. Deze mummie uit
de Late Tijd is rond 1885 uit haar graf in Achmim gestolen.
Bekijk hier het mooie filmpje op YouTube met een duur van
4:37 min: info.
Rotsinscripties Soedan
In de Bayoedawoestijn van Noord-Soedan zijn meer dan 5000
jaar oude rotsinscripties ontdekt door Tim Karberg van de
Westfälische Wilhelms-Universität uit Münster: info.
Medinet Madi
Aan de zuidzijde van de Fayoem bevindt zich het plaatsje
Medinet Madi. Een van de weinig overgebleven tempels uit het
Middenrijk is er te vinden. Recentelijk heeft men het heiligdom
gewijd aan de krokodilgod Sobek voor het publiek geopend:
info
en info.
De revolutie van 2011 in Egypte en de gevolgen voor de archeologie
Na de dramatische gebeurtenis van de inbraak in het Egyptisch
Museum in Caïro op vrijdag 28 januari 2011 blijft minister
Hawass volhouden dat er geen topstukken uit het museum zijn
ontvreemd.Hij doet het voorkomen alsof de inbraak het werk
was van onnozele criminelen die geen idee hadden van wat ze
deden. Hawass lijkt te zijn vergeten dat van een aanzienlijk
deel van de Amarna-collectie nog steeds ieder spoor ontbreekt.
Een beeld van Nefertiti en drie beeldjes van de Amarnaprinsessen
zijn verdwenen. Op gezette tijden komen kleine groepjes van
voorwerpen terug aan het licht. Lees hier een verslag door
Tim Kraaijvanger van scientias.nl: info.
Op maandag 18 juli 2011 werd bekend dat
minister Zahi Hawass uit zijn ambt werd ontheven. Lees
hier meer: info.
Op dinsdag 19 juli 2011 gaf Huub Pragt
commentaar op dit bericht in een interview met Arjan
Burggraaf in het programma 'De Ochtend' van RTV-Noord-Holland.
Luister naar het interview: info.
Klik vervolgens op het middelste tijdsblok 10:00:00
en luister dan 10:12:20 tot en met 10:19:55. Een tweede
deel is te beluisteren van 10:22:45 tot en met 10:26:22.
Op zondagochtend 24 april 2011 gaf Huub
Pragt vanuit Caïro commentaar op deze opmerkelijke vondst
voor het radioprogramma OVT van de VPRO op Radio 1. Luister
hier naar het interview. Het fragment begint vanaf 8.31 min
en loopt door tot en met 15.29 min: info.
Op dinsdag 12 april 2011 doken vier museumstukken
onder verdachte omstandigheden weer op. Het betreft de bronzen
trompet van Toetanchamon met bijpassende houten stopper, het
vergulden houten beeldje van Toetanchamon met een harpoen
in zijn hand, één van de tien sjabti's van Joeya en
Toeya en het kopstuk van een waaier van Toetanchamon. De officiële
verklaring luidt dat Salah Abdel Salam, PR-medewerker van
het Ministerie van Oudheden, de voorwerpen in een zwarte plastic
tas zou hebben aangetroffen op een stoel in een metrostation
van Caïro. Bekijk hier het filmpje van de persconferentie
bekijken: info.
Lees ook hier een goed verslag met mooie foto's: info.
Achtergrondinformatie over de trompet en de historische geluidsopnames
van de BBC vindt u hier: info.
Op maandag 4 april 2011 zwoer Zahi Hawass
zijn land trouw te zullen dienen als Minister van Oudheden.
Kijk naar deze video van 3.48 minuten, Zahi ten voeten uit:
info.
De video heeft betrekking op het feit dat op woensdag
30 maart 2011 Essam Sjaraf, Egypte's nieuwe Eerste
Minister, bekend maakte dat Zahi Hawass opnieuw is benoemd
tot Minister van Oudheden. Hawass diende op vrijdag 4 maart
2011 zijn ontslag in wegens de ferme kritiek die hij kreeg
te verduren over zijn nauwe banden met de voormalige president
Hosni Moebarak. Ook had hij steeds beweerd dat de musea en
archeologische sites in Egypte grotendeels veilig waren en
dat gevallen van plundering zeer beperkt zijn gebleven. In
de weken van de revolutie bleek dat niet het geval te zijn.
Een totaal van vierenvijftig kunstvoorwerpen werden gestolen
uit het Egyptisch Museum in Cairo tijdens de inbraak op vrijdag
28 januari 2011. Een deel van die voorwerpen is inmiddels
teruggevonden. Momenteel worden nog steeds zevenendertig kunstvoorwerpen
vermist, waaronder belangrijke objecten uit de Amarnaperiode:
info.
Lees hier het Nederlandstalige verslag van Caroline
Hoek van de website Scientias.nl over hoe Hawass toch
toegaf dat de Egyptische schatten wél degelijk gevaar
liepen: info.
Op zaterdag 5 maart 2011 kondigt Zahi Hawass
zijn vertrek als Minister van Oudheden aan: info.
Op zondag 20 februari 2011 werd het Egyptisch museum weer
voor het publiek opengesteld: info.
Op donderdag 17 februari 2011 duikt het
vermiste beeldje van Achnaton onder verdachte omstandigheden
op. Een 16-jarige jongen zou het beeldje bij een vuilnisbak
op het Tahrirplein hebben aangetroffen. Het beeldje wordt
onmiddellijk via de website van Zahi Hawass aan de wereld
getoond. Het blijkt inderdaad slechts zeer licht te zijn beschadigd.
Het ontbrekende offertafeltje is in het museum teruggevonden.
Het werd in de dagen die hier op volgden weer aan het beeldje
toegevoegd.
Voor foto's van hoe het beeldje zonder offertafel terugkwam
in het museum, klikt u hier op: info.
Op dinsdag
15 februari 2011 heeft het Calamiteitenfonds
het negatief reisadvies voor Egypte ingetrokken. Sinds
zondag 20 februari 2011 zijn alle musea en
monumenten weer voor het publiek opengesteld. Meer informatie
over de toenmalige stand van zaken in Egypte leest u
hier: info.
Op dinsdag 15 februari 2011 was Huub Pragt
te horen in het radioprogramma 'De ochtend' van RTV-NH. In
niet mis te verstane woorden legt hij uit dat hij vermoedens
heeft van onzuivere praktijken door Zahi Hawass. In zijn berichtgeving
van een week eerder op zijn website verklaarde Hawass dat
het beeldje van Achnaton met de blauwe kroon bij de inbraak
op vrijdag 28 januari 2011 zeer lichte beschadiging zou hebben
opgelopen. Het zou zich daarom in het restauratie-atelier
van het museum bevinden. Op zaterdag 12 februari 2011 maakte
Hawass echter op zijn website bekend dat het beeldje toch
uit het museum zou zijn verdwenen.
Voor een foto van hoe het beeldje in februari 2008 in de vitrine
stond, klikt u hier op: foto.
Toevallig zond ZDF op maandag 24 januari 2011, de dag voordat
de eerste betoging werd gehouden op het Tahrirplein, een reportage
uit over de portretkop van Nefertiti.
Let u vooral na 42 seconden goed op, u ziet het beeldje van
Achnaton in de vitrine van het Egyptisch museum staan: info.
U kunt het interview beluisteren door hier te klikken: RTV-NH.
Het item duurt iets meer dan zes minuten en begint pas na
20 min 54.
Op maandag 14 februari 2011 meldt de Egyptische
krant Al Ahram echter dat de hartscarabee van Joeya, één
van zijn elf sjabti's en een stuk van een mummiekist op de
vloer van de museumwinkel zijn teruggevonden: info.
Op zondag 13 februari 2011 het volgende Extra
Nieuwsbericht 03 verzonden naar aanleiding van de berichten over de diefstal van een achttal voorwerpen
uit het Egyptisch Museum.
Naar aanleiding van de geruchten over plunderingen
in Sakkara is op dinsdag 8 februari 2011
het volgende Extra
Nieuwsbericht 02 verzonden.
In de periode van dinsdag 25 januari tot en
met vrijdag 11 februari 2011 hebben in Egypte
overwegend vreedzame protesten plaatsgevonden tegen
de regering van president Moebarak. De ontwikkelingen
zijn niet geheel zonder gevolgen gebleven voor de musea
en monumenten in Egypte. Na het vertrek van de president
is de rust in het land weergekeerd. Naar aanleiding van de inbraak in het Egyptisch Museum
is op maandag 31 januari 2011 het volgende
Extra
Nieuwsbericht 01 verzonden.
Beeld Amenhotep III
De dodentempel van Amenhotep III is vooral bekend van de
twee Memnonkolossen. Op dinsdag 26 april 2011
werd bekend gemaakt dat een 13 meter hoog beeld van
Amenhotep III zou zijn teruggevonden. Dit bericht werd
al snel door de wereldpers in verband gebracht met recente
plunderingen en het beroven van magazijnen bij opgravingsterreinen.
In werkelijkheid betreft het de vondst van brokstukken
van een kolossaal beeld van Amenhotep III, dat reeds
in de jaren 1970 Labib Habachi en Gerhard Haeny werd
ontdekt. Omdat het fragmentarische resten van een beeld
betrof verdween het weer onder de grond. Deze brokstukken
zijn onlangs opnieuw aangetroffen door een archeologisch
team dat onder auspiciën staat van minister Zahi
Hawass. Er moet zich nog een soortgelijk beeld van Amenhotep
III onder de grond bevinden. Het lijkt erop alsof deze
vondst moet aantonen dat vermiste voorwerpen door de
egyptische autoriteiten worden teruggevonden. De beelden
flankeerden oorspronkelijk de noordelijke toegangspoort
tot de tempel, tegenwoordig is dit landbouwgebied. Hoewel
de kop van het beeld nog niet teruggevonden wil Hawass
aan de hand van de brokstukken het beeld zien te reconstrueren.
De expeditie staat onder leiding van de Egyptische archeoloog
Abdel Ghaffar Wagdi. Hij vertelde de pers dat zijn team
ook een beeld van Sachmet en van Thot heeft aangetroffen.
Het beeld van Sachmet is van zwart graniet en 185 cm
hoog en het beeld van Thot is in de vorm van een mantelbaviaan:
info.
Ahmose Merytamon
Sinds vrijdag 15 april 2011 weten we dat
de Egyptische prinses Ahmose Merytamon, dochter van Seqenenra
Tao II de oudst bekende mens was met een aantoonbare hartziekte.
Dit beweert Gregory Thomas van de universiteit van Californië
op basis van recente scans van de mummie. Daaruit blijkt dat
de helft van de aderen van de prinses verkalkt zijn. De wetenschapper
beweert dat Ahmose Merytamon leed aan coronaire atherosclerose,
een aandoening waarbij arteriële plaque kan leiden tot een
hartaanval of beroerte. Lees hier een artikel van Tim Kraaijvanger
van scientias.nl: info
en een engelstalig artikel met een CT-foto: info.
Tunnelcomplex Sakkara
Op donderdag 31 maart 2011 werd bekend dat
een archeologisch team van Cardiff University een onderaards
tunnelcomplex in Sakkara heeft onderzocht met daarin naar
schatting achtmiljoen mummies van honden. Bij dit project
zijn de Nederlandse archeologe Hendrikje Nouwens en de Pakistaanse
archeologe Salima Ikram nauw betrokken: info
en info.
Nefertiti
Op maandag 24 januari 2011 maakte Zahi Hawass
opnieuw duidelijk dat het de beroemde portretkop van Nefertiti
uit Duitsland terug wil hebben: info.
Lees hier de officiële reactie van Prof. Dr. Hermann
Parzinger de voorzitter van de 'Stiftung Preußischer
Kulturbesitz': info.
Naar aanleiding van de brief van Zahi Hawass aan het Neues
Museum in Berlijn waarin hij de beroemde portretkop van Nefertiti
opeist, zond ZDF op maandag 24 januari 2011 de volgende korte
reportage uit: info.
Dubbelbeeld Amenhotep III en Teje
Op zondag 9 januari 2011 werd bekend gemaakt
dat op hetzelfde opgravingsterrein zes brokstukken zijn
aangetroffen van een dubbelbeeld van Amenhotep III en
zijn vrouw Teje. Naar nu blijkt zijn het brokstukken van
het beroemde beeld dat al in 1889 is ontdekt. Het dubbelbeeld
bevindt zich aan het einde van het atrium in het Egyptisch
Museum te Caïro. Het wordt door een Italiaans team
met de gevonden brokstukken aangevuld en gerestaureerd.
Zie voor een lijntekening van het beeld met de aanvullingen:
info
en info.
Obelisk Central Park
Op vrijdag 7 januari 2011 werd bekend dat
Zahi Hawass vindt dat de obelisk in het Central Park van new
York 'severely weathered' is. Hij vindt dat de Amerikanen
het monument snel onder handen moeten nemen en dreigt dat
de Egyptische regering de ooit geschonken obelisk zal terugvorderen:
info.
Brokstukken beelden Amenhotep
III
Begin december 2010 maakte dr. Zahi Hawass
bekend dat twee granieten brokstukken van beelden zijn
gevonden in het dodentemplcomplex van Amenhotep III
op de westoever van Loeksor: info.
Piramidebouw
Op maandag 29 november 2010 stak de theorie
dat de Egyptenaren hun piramides bouwden met blokken beton
steek weer de kop op. Deze omstreden theorie dateert uit 1988
en is afkomstig van de Franse geochemicus Joseph Davidovits:
info.
Een recent onderzoek aan de knikpiramide te Dasjoer onder
leiding van Prof.dr. Kenneth MacKenzie van de Victoria University
te Nieuw-Zeeland zou er op wijzen dat de piramidebouwers inderdaad
zelf blokken produceerden van een primitief soort beton: info.
Interessant is het resultaat van het onderzoek uit 2005 aan
een brokstuk van de piramide van Choefoe door de Nederlandse
onderzoeker dr. Menno Blaauw van de TU Delft. Hij is verbonden
aan het Reactor Instituut Delft (RID) en heeft met de modernste
technieken aangetoond dat het kalksteen beslist niet gegoten
is: info.
Arsinoë II
Op maandag 29 november 2010 werd bekend
dat de egyptologe Maria Nilsson van de Universiteit van Göteborg
een onderzoek heeft afgerond aan de voorstellingen van de
kroon op het hoofd van de Ptolemaeïsche koningin Arsinoë
II. Haar conclusie luidt dat zij als vrouwelijke farao over
Egypte heeft geheerst: info.
Mastaba in Gizeh
Op maandag 18 oktober 2010 werd bekend dat
archeologen bij de piramides van Gizeh een gedecoreerde onderaardse
grafkamer van een mastaba hebben ontdekt. Een mastaba is een
uit kalksteen vervaardigd rechthoekig grafbouwwerk aan de
voet van de koningspiramides. Het geldt als de bovenbouw van
een meestal rechtstreeks uit de rotsbodem gehakte ongedecoreerde
grafkamer. In een mastaba is een offerkapel te vinden, versierd
met voorstellingen uit het geïdealiseerde dagelijks leven
van de overledene. Het ontdekte graf dateert uit de 5de dynastie
(2465-2323 v.Chr.) en behoorde toe aan Roedj-ka, een priester
die verantwoordelijk was voor het instandhouden van de dodencultus
voor koning Chafra uit de 4de dynastie, bekend van de sfinx
en de middelste piramide. De offerkamer van het graf van Roedj-ka
is versierd met schilderingen die men er zou mogen verwachten.
Zo is te zien hoe Roedj-ka staand in een papyrusboot met een
speer twee vissen spietst. Ook is te zien hoe hij in gezelschap
van zijn echtgenote is gezeten achter een rijk gevulde offertafel.
Het graf van Roedj-ka werd aangetroffen vlakbij de plaats
waar onderzoek wordt gedaan aan de restanten van een woongemeenschap
van de arbeiders die de piramides hebben gebouwd: info.
Replica van koningsgraf
Factum arte is een Spaans bedrijf dat is gespecialiseerd
in het maken van facsimile's van oude muurschilderingen. Hoge
resolutieopname en de productie van nauwkeurige facsimile’s
van wandschilderingen in de meest bedreigde graven in het
Dal der Koningen maken deel uit van een belangrijk initiatief
van de Egyptische Hoge Raad van Oudheden onder leiding van
Zahi Hawass. Dit bijzonder goede project is medio
september 2010 van start gegaan en moet op termijn
gaan leiden tot de totstandkoming van exacte replica’s
van belangrijke Thebaanse graven die voor goed voor het publiek
zullen worden gesloten. Inmiddels is toestemming verleend
voor opnames en facsimileproductie van de graven van Sethi
I, Nefertari en Toetanchamon: info.
Moeder der broodvormen
De Amerikaanse egyptoloog Dr. John Coleman Darnell,
verbonden Yale University, heeft in september
2010 in het kader van de Theban Desert Road
Survey een oude handelspost voor karavanen ontdekt in
het woestijngebied tussen Loeksor en de oase Charga.
De streek staat bekend als Oemm Magawir 'Moeder van
de broodvormen'. Klik voor meer informatie op: info.
Pareldrank van Cleopatra
Er zit mogelijk een kern van waarheid in de legende die beschrijft
hoe de Egyptische koningin Cleopatra een parel verwerkte in
een drankje. Dat beweert Professor Prudence Jones van Montclair
State University naar aanleiding van door hem uitgevoerd een
experiment: info.
Talatatblokken
Ook over een andere beroemde Egyptische koningin, de beeldschone
Nefertiti, is recentelijk meer informatie vrijgekomen. Maar
liefst 16.000 talatatblokken die in Loeksor worden bewaard,
zijn gefotografeerd en worden voor een deel ontsloten via
het Internet: info.
Huis van Howard Carter als museum
Het voormalige opgravingshuis van de Britse archeoloog Howard
Carter, de ontdekker van het graf van Toetanchamon, is onlangs
ingericht als een klein museum. Het huis is gelegen op een
heuvel aan het begin van de weg die die loopt door de wadi
naar het Dal der Koningen: info.
Onderzoek in de piramide van Choefoe
Onder de codenaam Djedi zal een team van de Leeds University
School of Mechanical Engineering onder leiding van Dr.
Robert Richardson in december 2010
een robot gestuurd onderzoek verrichten aan de zogenaamde
luchtschachten in de piramide van Choefoe. In 1992 werd
voor het eerst een camera bevestigd aan een robot. Deze
onderzocht de zestig meter lange schuinoplopende schacht
aan de zuidzijde van de 'koninginnekamer'. Een ware
sensatie was het dat de camerabeelden aan het eind van
de smalle tunnel een kalkstenen plaat toonde met twee
koperen handvatten. In 2002 werd een vervolg gemaakt
met het onderzoek. Een gat werd geboord door de stenen
plaat. Camerabeelden toonden vervolgens op ongeveer
20 centimeter afstand een ruw bewerkt blok kalksteen
dat door Dr. Zahi Hawass voor een verzegelde deur werd
gehouden. De robot die nu via de schacht naar boven
wordt gezonden wordt in staat geacht een gat te boren
door de steen die zich vrijwel aan de buitenkant van
de piramide bevindt: info.
Ontdekking van de graven van Sjendoea en Chonsoe
Egyptische archeologen onder leiding van Dr. Zahi Hawass hebben
in juni 2010 de graven van Sjendoea en
zijn zoon Chonsoe ontdekt. De graven zijn gelegen in de
buurt van het raadselachtige bouwwerk Gisr el-Moedir ten
westen van de trappenpiramide van Djoser te Sakkara. Een
ronduit schitterend bewaard gebleven schijndeur uit het
graf van de opzichter van de koningschrijvers Sjendoea
maakt duidelijk dat we met een graf uit de zesde dynastie
van doen hebben. In het graf zijn enkele schalen en bakken
uit kalksteen in de vorm van een eend aangetroffen. Hierin
bevonden zich de restanten van eenden die als voedsel
zouden gaan dienen voor de ka-ziel van Sjendoea: info.
Ontdekking van het graf van Ptahmose
Egyptische archeologen van de Universiteit van Caïro
hebben in de maand mei 2010 het graf
van Ptahmose te Sakkara herontdekt. Ptahmose was koningschrijver,
burgemeester van Memfis, opperrentmeester in de tempel
van Ptah en opzichter van het schathuis. Ook was hij generaal
van het leger onder Ramses II. Ptahmose bekleedde deze
functies waarschijnlijk al onder Sethi I. Het graf werd
voor het eerst gelokaliseerd in 1885. Daarbij kwamen vooral
reliëfblokken en zuilen uit kalksteen, maar ook kleine
voorwerpen zoals een ellenmaat aan het licht. Het graf
raakte echter weer door woestijnzand bedolven en de exacte
ligging was niet meer bekend. De voorwerpen uit het graf
van Ptahmose zijn verspreid geraakt over museumcollecties
over de hele wereld. Voor Leidse onderzoekers is Ptahmose
beslist geen onbekende. In het Rijksmuseum van Oudheden
wordt een schitterend wandreliëf uit dit graf bewaard.
Te zien is hoe Ptahmose in aanbidding staat voor de god
Ra-Horachte. Het graf is aangetroffen direct ten zuiden
van de processieweg van de piramide van Oenas uit de vijfde
dynastie. Het graf van Ptahmose werd herontdekt door een
archeologisch team onder leiding van Dr. Ola el-Eguizy.
De reliëfs in het graf van Ptahmose zijn versierd met
kleurrijke jacht- en visscènes. Opnieuw zijn enkele
voorwerpen aangetroffen, waaronder een kop van een kalkstenen
beeld van een vrouw (zie foto), een kalkstenen offertafel,
vele potscherven, sjabties en amuletten. Ook is een onvoltooide
stèle aangetroffen, waarop met rode en zwarte inkt
de Thebaanse triade van Amon, Moet en Chonsoe staat afgebeeld.
Het graf is in de voor het Nieuwe Rijk in de gebruikelijke
vorm van een tempel en meet maar liefst zeventig meter. Het
vertoont grote gelijkenis met het op een steenworp afstand
gelegen graf van Ptahemwia dat in 2007 door de Leidse archeologen
is ontdekt. De grafschacht dat zich onder het vloeroppervlak
moet bevinden is nog niet aangetroffen. De archeologen hopen
via de schacht de grafkamer te bereiken waar zij de mummie
van Ptahmose en mogelijk ook van zijn vrouw Inehyt hopen aan
te treffen: info.
De sfinx van Gizeh
Onderzoek in het voorjaar van 2010 te Gizeh,
geleid door dr. Zahi Hawass, moest duidelijkheid verschaffen
over de vier raadselachtige blokkendozen die tegen het
lichaam van de beroemde sfinx van Chafra zijn opgetrokken.
De blokkendoos bij de linker achterpoot van de sfinx is
het best bewaard gebleven en werd onderzocht. Radarbeelden
toonden aan dat, in tegenstelling tot wat velen beweerden,
er zich geen holle ruimte in de blokkendoos bevindt. Het
vermoeden is nu dat de vierkante constructies als voetstukken
hebben gediend voor beelden van Osiris. Deze theorie is
gelanceerd door de Amerikaanse egyptoloog Mark Lehner:
info.
De verdwenen piramide
De Italiaan Giulio Magli, professor in de archeoastronomie
aan de Politecnico di Milano, meent op het spoor te zijn
van de verdwenen piramide van Oeserkara. In maart
2010 kwam Magli met de theorie dat de locatie
van de piramide valt te herleiden door het volgen van
bestaande geografische lijnen tussen de bekende piramides
uit de zesde dynastie. Koning Oeserkara was de tweede
koning van de zesde dynastie. Magli veronderstelt dat
de piramides te Sakkara bewust zijn gebouwd op de snijpunten
van denkbeeldige diagonaallijnen tussen piramides. Dit
principe zou ook gelden voor de piramides van Gizeh en
Aboesir. De Italiaanse onderzoeker gaat er van uit dat
de piramide van Oeserkara ten zuiden van de piramide van
Djoser is gelegen. Hij koppelt de plaats aan de in Zuid-Sakkara
gelegen piramides van Pepi I en Merenra uit de zesde dynastie.
Magli stelde eerder vast dat de piramide van Pepi I diagonaal
in verbinding staat met de piramide van Oeserkaf uit de
vijfde dynastie. De piramide van Merenra zou diagonaal
kunnen worden gekoppeld aan die van Oenas ook uit de vijfde
dynastie. Hierdoor ontstaan twee diagonale lijnen. Het
punt waar deze twee diagonaallijnen elkaar kruisen heeft
Magli verbonden met de trappenpiramide van Djoser uit
de derde dynastie. Het middelpunt van deze nieuwe denkbeeldige
lijn ziet Magli als de meest uitgelezen plaats voor de
ligging van de piramide van Oeserkara. De opvallende theorie
van Magli is in een artikel verschenen van het blad Mediterranean
Archaeology and Archaeometry: info.
Een Engelstalige samenvatting van het artikel van Magli
is te vinden in een pdf-bestand uit het door André Veldmeijer
uitgegeven tijdschrift Palarch's Journal of Archaeology
of Egypt/Egyptology 7(5): 1-9: Palarch.
Beeld van Taharka
In januari 2010 is in de Soedanese
plaats Dangeil, ter hoogte van de vijfde cataract in
de Nijl, op ongeveer 350 kilometer ten Noordoosten van
Chartoem een bijzonder beeld van koning Taharka uit
de 25ste dynastie ontdekt. info.
Beeld in Taposirsi Magna
Archeologen hebben onder leiding van de Dominicaanse egyptologe
Kathleen Martinez in de tempel van Osiris te Taposiris
Magna een groot basalten beeld van een Ptolemeïsche
koning gevonden. De tempel ligt ongeveer 45 km ten westen
van Alexandrië. In april 2009 kwam deze
opgraving ook in het nieuws na de aankondiging dat het
graf van Cleopatra weldra onder de vloerplaten van de
tempel zou worden ontdekt. Het nu ontdekte beeld geeft
alleen een torso weer. Ook is een deel van de benen bewaard
gebleven. Vermoedelijk betreft het een beeld van Ptolemaios
IV. Vlakbij het beeld is namelijk een stuk reliëf van
dezelfde steensoort aangetroffen met de cartouche van
deze koning. Ook vond het team in een stichtingsdepot
van de tempel een inscriptie waarin gesproken wordt over
de stichting van de tempel door Ptolemaeus IV. Het team
van Martinez vermeldt ook de vondst van de originele toegangspoort
aan de westzijde van de tempel. Hier zijn ook kalkstenen
funderingen aangetroffen die oorspronkelijk dienst hebben
gedaan als de voetstukken van sfinxen die waarschijnlijk
langs de processieweg naar de toegangspoort hebben gestaan:
info.
Graf van Cleopatra
Archeologen menen te weten waar koningin Cleopatra
en haar minnaar, de Romeinse veldheer Marcus Antonius,
liggen begraven. Voorwerpen die zijn opgegraven bij
de tempel van Taposiris Magna, ten westen van de stad
Alexandrië, zouden hier op wijzen. Woensdag
22 april 2009 werd begonnen met het openen
van de schachten. De Amerikaanse nieuwszender CNN heeft
een korte Engelstalige documentaire gemaakt naar aanleiding
van de berichtgeving uit Egypte. Bekijk hier het nieuwsbericht:
info.
Aansluitend op dit onderwerp over Cleopatra luistert u hier naar een radio-interview van 6min10 met Henk
Singor, oudheid specialist aan de Universiteit van Leiden,
over de mythe van de schoonheid van Cleopatra: Cleopatra
VII.
Graftombe te Tell el-Maschoeta
Dr. Zahi Hawass maakte in maart 2009
melding van een bijzondere vondst in Tell el-Maschoeta
vlakbij de havenstad Ismailia. Het betreft een graftombe
uit de 19de dynastie uit tichelsteen. Het bouwwerk bestaat
uit een rechthoekige ruimte en heeft een gewelfd plafond.
Een diepe grafschacht leidt naar de grafkamer waar voorstellingen
zijn te zien van de grafeigenaar Kenamon. Er is ook
een stèle uit kalksteen aangetroffen waar de
hoofdstad van de Hyksos, Avaris (het oude Hoet-Waret)
wordt genoemd. Op de stèle staat de god Seth
afgebeeld voor een farao wiens naam niet wordt genoemd.
Een grote kalkstenen sarcofaag van Kenamon is zowel
aan de binnen- als buitenkant met hiërogliefen
beschreven. Kenamon was de opzichter over de koninklijke
archieven. Op de grafwanden is ook zijn echtgenote Isis,
een zangeres van Atoem, te zien. De voorstellingen zijn
in een verzonken reliëf op de wanden aangebracht.
De belangrijkste scènes zijn vignetten uit het
Dodenboek en voorstellingen van de begrafenisprocessie.
Een andere belangrijke voorstelling toont de godin Hathor
in de gedaante van een koe die uit het papyrusmoeras
van de Delta komt. Ook zijn de vier Horuszonen uitgebeeld:
info.
Sarcofaag terug in Egypte
Een drieduizend jaar oude houten sarcofaag is teruggekeerd
in Egypte. De sarcofaag werd in oktober 2008
op het vliegveld van Miami in beslag genomen. info.
De tien plagen van Egypte
De tien plagen van Egypte zijn mogelijk te verklaren aan
de hand van natuurrampen die ruim 3000 jaar geleden hebben
plaatsgevonden. Dat beweren Duitse wetenschappers. info.
De piramide van koningin Behenoe
Op zijn website maakt dr. Zahi Hawass melding van de vondst
van de grafkamer van de piramide van koningin Behenoe
door dr. Philippe Collombert, hoofd van de Franse archeologische
missie in Sakkara. In de grafkamer zijn piramideteksten
aangetroffen. Het is nog steeds niet duidelijk of Behenoe
de vrouw was van Pepi I of Pepi II uit de zesde dynastie.
Ook de granieten sarcofaag van de koningin is gevonden.
Deze verkeerd volgens Collombert in goede staat, maar
geeft geen aanvullende informatie over de koningin.:
info.
Kolossaal hoofd van Amenhotep III
Op zijn website maakt dr. Zahi Hawass melding van de vondst
van een kolossaal hoofd van een granieten beeld van
Amenhotep III. De vondst is gedaan op het terrein van
de dodentempel van Amenhotep III. Dit gebied achter
de kolossen van Memnon wordt aangeduid met de term Kom
el-Hettan. Het beeld van ongeveer 2,5 meter hoog is
volgens Zahi Hawass een meesterwerk, een jeugdig beeld
van de koning met zeer fijn gebeeldhouwde trekken. Volgens
de leider van de expeditie, Hourig Sourouzian, is dit
het meest gave beeld van het gezicht van Amenhotep III.
'Bij andere beelden is vaak iets gebroken: het puntje
van de neus bijvoorbeeld. Maar dit beeld is, van de
kruin tot de kin, zo mooi gebeeldhouwd, er is niets
gebroken'. Het beeld maakte ooit deel uit van een groter
standbeeld van Amenhotep III die in zijn over het lichaam
gekruiste handen koninklijke waardigheidstekens hield:
info.
Naos van Amenemhat I
Op zijn website maakt dr. Hawass melding van de restauratie
van een Naos uit de tijd van Amenemhat I. Het betreft
een brokstuk van de naos in de tempel van Karnak dat
is teruggegeven aan Egypte door het Metropolitan Museum
of Art in New York: info.
Sfinxenallee in Loeksor
Op zijn website maakt dr. Zahi Hawass melding van de vorderingen
bij het uitgraven van de sfinxenallee in het centrum
van de stad Loeksor: info.
De sjabties
van Pasén
In zijn boek 'De Verborgen Tombe' heeft Huub Pragt een belangrijke
rol toebedeeld aan Pasén, de Godsvader van Amon uit
de 21ste dynastie. Een opvallend gegeven is dat alleen enkele
sjabties van deze persoon bekend zijn en dat verder ieder
ander grafvoorwerp ontbreekt. De Nederlandse sjabtie-deskundige
Niek de Haan heeft een zorgvuldige studie gemaakt naar de
blauwgeglazuurde sjabties van Pasén die sinds 1933
op verschillende plaatsen in de wereld zijn opgedoken.
Lees hier het engelstalige pdf-artikel over de:
'Sjabties van Pasén'.
Artikel over Hatsjepsoet
Naar aanleiding van de vermeende identificatie van
de mummie van Hatsjepsoet heeft egyptoloog Huub Pragt
een artikel geschreven. Klik hier om het artikel te
lezen: Artikel.
|