1
Nieuwsberichten Home
Op deze pagina treft u egyptologische nieuwsberichten aan. De meest recente berichten staan bovenaan.
Indien u op de hoogte wilt worden gesteld van het meest recente nieuws op het vlak van het Oude Egypte, kunt u zich hier aanmelden voor het ontvangen van een elektronische Nieuwsbrief: Informatie.

Ibis mummie

Ibis mummie

Mummiekist Zangeres

Mummiekist zangeres

De stèle van Apriës, aangetroffen in Tell Defna

Stèle van Apriës

Toetanchamon staand op een zwarte panter

De revolutie in Egypte

Roedj-ka spietst twee vissen, Foto: Meghan E. Strong. Courtesy of SCA

Het graf van Roedj-ka

Hoge resolutieopnames door Factum arte in het graf van Toetanchamon

Factum arte

Talatat met een voorstelling van Nefertiti die een sfinx offert, foto Sara Lafleur-Vetter

Nefertiti offert een sfinx

De piramide van Choefoe

De piramide van Choefoe

De achterkant van de sfinx van Gizeh met een blokkedoos achter de linker poot, foto Jennifer Willoughby

Onderzoek aan de sfinx

De tempel van Taposiris Magna. Foto: Supreme Council of Antiquities

De tempel van Taposiris Magna

Een beschildere dodenkist uit Illahoen, foto: Supreme Council of Antiquities

De vondst van EI-Lahoen

De piramide van Sesjesjet, foto: Supreme Council of Antiquities

De piramide van Sesjesjet

Het boek De VerborgenTombe

Het boek De Verborgen Tombe

Sjabtie van Pasén

Sjabti van Pasén

Zahi Hawass bij de mummies uit KV60

Zahi Hawass bij de twee mummies uit KV60

Chicago's Field Museum heeft zeldzame mummies tentoongesteld
Het Chicago's Field Museum heeft zeer zeldzame mummies uit de eigen collectie tentoongesteld. Vele daarvan zijn niet voor het publiek zichtbaar geweest sinds de World's Columbian Exposition in 1893.
De tentoonstelling heet 'Opening the Vaults: Mummies' (Opening van de kluizen: Mummies). De tentoonstelling is te zien van 17 februari tot en met 22 april. Er zijn meer dan 20 mummies te zien uit Egypte en Peru, waaronder complete mensen en dieren. Een aantal mummies zullen te zien zijn in hun oorspronkelijke 19e eeuwse kisten en sommige zijn 5500 jaar oud.
Het museum verkreeg de mummies bij de tentoonstelling in 1893, maar ze waren tot vorig jaar nog niet grondig gestudeerd. Men was bang voor schade. Wetenschappers bij het Lakefront Facility konden nu niet-beschadigende CT scans uitvoeren op de mummies, waardoor ze als het ware virtueel uitgepakt werden.
Lees het hele artikel hier (Engels).

Egypte begint aan restauratie oude zonneboot bij de piramides
Archeologen zijn onlangs begonnen met het restaureren van een 4500 jaar oude houten boot die gevonden is naast de piramides van Gizeh, één van de grootste toeristenattracties van Egypte.
De boot is één van de twee boten die waren begraven naast de piramide van Choefoe, werd verteld door een zegsman van het gecombineerde Egyptisch-Japanse team van archeologen. De boten zijn naar alle waarschijnlijkheid bedoeld geweest om de farao's in te dragen in het hiernamaals.
Choefoe, beter bekend onder de naam Cheops, is de bouwer van de Grote Piramide, de grootste van de drie piramides in Gizeh. Hij was de zoon van Snofroe en was de 2e koning van de 4e dynastie rond 2680 voor Christus. Hij regeerde Egypte voor 23 jaar.
Beide boten, gemaakt van cederhout uit Libanon en acaciahout uit Egypte, werden ontdekt in 1954. Één van de twee boten is al een aantal jaren te zien in het Zonnebootmuseum vlakbij de piramides.
De tweede boot, die nu gerestaureerd wordt, bleef tot voor kort nog begraven. Er wordt gedacht dat deze boot kleiner is dan haar zusterschip dat in het museum bij de piramiden te zien is.
De restauratie zal naar verwachting zo'n vier jaar in beslag nemen en als het afgerond is, wordt de boot in het huidige museum erbij geplaatst.
Lees het hele artikel hier (Engels).

Gemummificeerde Ibis kreeg maaltijd mee
De Oude Egyptenaren gaven voedsel mee aan gemummificeerde ibissen. Er is een ibis gevonden met een snavel vol met slakken en in 2010 zijn een aantal gemummificeerde ibissen onderzocht en die bleken opgevuld te zijn met hun eigen organen die vol gestopt waren met voedsel voor de reis naar het hiernamaals.
Ze geloofden dan de ingewanden van niet alleen mensen maar ook van dieren, in het hiernamaals gewoon door gingen met functioneren en dus behouden moesten worden.
Dieren werden bij het mummificeren met net zoveel respect behandeld als mensen en de cruciale rol van de ingewanden werd zeker herkend.
Lees een samenvatting van het artikel zoals dat in de Journal of Archeological Science verscheen hier (Engels).
Of lees een Nederlandse samenvatting van het artikel hier.

Het Manchester Museum vertelt over één van haar objecten die niet tentoongesteld kan worden:
Een helder blauw faience kopje van 6,75cm hoog met in hiërogliefen de naam van Nesi-Chonsoe. Zij was de vrouw van Pinodjem, die tijdens de 21e dynastie over het zuiden van Egypte regeerde. Het kopje behoort tot een groep van zulke kopjes die gevonden zijn in de grafinventaris van Nesi-Chonsoe en die nu over meerdere musea verspreid zijn.
Bekijk hier het kopje en lees het hele verhaal (Engels).

Meer informatie over de periode waarin Nehmes-Bastet leefde
Op www.egyptological.com zijn twee pagina's speciaal gewijd aan het verstrekken van meer informatie over de periode waarin de zangeres van Amon, Nehmes Bastet leefde. In januari 2012 werd geheel onverwachts haar graf ontdekt in het Dal der Koningen.
De pagina's beschrijven uitgebreid de vroege Derde Tussenperiode. In deel 1 wordt de historische en politieke achtergrond geschetst en in deel 2 wordt de culturele context gegeven.
Bekijk deel 1 en deel 2 (beide Engels).

Symposium over Horemheb met bijdrage van Maarten Raven
Op 5 mei 2011 werd een symposium georganiseerd in The Metropolitan Museum of Art in new York en het ging over Horemheb als generaal, voordat hij koning van Egypte werd. Er wordt verteld over hoe en wanneer de generaal koning werd.
Sinds kort is het symposium op YouTube te bekijken.
Het volledige symposium duurt zo'n 3,5 uur. Rond 1:51 komt Maarten Raven aan het woord en vertelt hij over de Memfitische tombe van Horemheb als generaal in Sakkara.
Bekijk hier het volledige symposium op YouTube.

Zeldzame ontdekking in het Dal der Koningen

Op 15 januari 2012 hebben in het Dal der Koningen Egyptische en Zwitserse archeologen een 2900 jaar oude tombe ontdekt van een Zangeres van Amon: info

Virtuele rondleiding Plateau van Gizeh

Via deze link kunt u een virtuele rondleiding bekijken van het Plateau van Gizeh. Het zijn mooie beelden die precies laten zien hoe het plateau eruit ziet en hoe u er overheen kunt lopen.

Beeld Bastet terug na kunstroof

De beruchte inbraak en kunstroof uit het Egyptisch Museum is exact een jaar na dato nog steeds niet opgelost. Begin januari 2012 dook plotseling een bronzen beeld op van de katgodin Bastet. Lees er hier meer over.

Taxichauffeur wordt mummie

Op donderdag 27 oktober 2011 schreef Caroline Hoek van Scientias.nl het artikel 'Wetenschappers mummificeren taxichauffeur': info.

Mummie met kanker

Op dinsdag 18 oktober 2011 schreef Caroline Hoek van Scientias.nl het artikel 'Oudste mummie met prostaatkanker gevonden': info.

Hatsjepsoet en huidcrème

Op woensdag 24 augustus 2011 schreef Caroline Hoek van Scientias.nl het artikel 'Werd crèmepje farao Hatsjepsoet fataal?': info.

Haardracht

Op vrijdag 19 augustus 2011 schreef Caroline Hoek van Scientias.nl het artikel 'Oude Egyptenaar keurig gekapt naar hiernamaals': info

Stèle van Wahibra te Tell Defna

Op dinsdag 9 augustus 2011 werd bekend dat bij Tell Defna in de provincie Ismailia, tussen het El-Manzala-meer en het Suez-kanaal een stèle uit rode kwartsiet van farao Wahibra (Apriës), de vijfde koning van de 26ste dynastie, is ontdekt. De stèle is in twee stukken gebroken. De plaat kende een dikte van 58 cm. Het grootste brokstuk meet 163 bij 85 cm en het kleinste 86 bij 55 cm. De noordoostelijke Delta nam een bijzondere positie in. Dit gebied diende als een belangrijk centrum voor de handel met de Levant. Het was de locatie van waaruit een oude militaire en handelsroute vertrok, bekend als de Horuswegen. Het gebied werd gebruikt als een strategische positie door de koningen van de Late periode (ca. 747-525 VC), met name die van de 26ste dynastie: info.

Aan de zuidzijde van de piramide van Choefoe bevindt zich het museum voor de zonneboot van de farao. Het enorme houten gevaarte kwam in 1954 per toeval aan het licht. Het werd als een bouwpakket van 1224 losse planken aangetroffen in een uit de rotsbodem gehakte langwerpige put. Het in elkaar zetten van de zonneboot nam ongeveer tien jaar in beslag. Ten direct ten westen van de bootput bevindt zich nog tweede, iets kleinere bootput waarvan al jaren bekend is dat ook daarin een houten boot als bouwpakket wordt bewaard. Op donderdag 23 juni 2011 werd een begin gemaakt met het lichten van de veertig dekstenen die de tweede bootput eeuwenlang hadden afgesloten. Het team van de Waseda Universiteit uit Japan, onder leiding van Sakuji Yoshimura ontdekte al vrij snel de cartouche met de koningsnaam van Choefoe en de naam van zijn zoon en opvolger Djedefra. Voor de assemblage van de boot wordt vier jaar uitgetrokken. Het is de bedoeling dat hij een permanente behuizing krijgt in het Grand Museum dat zijn deuren opent in maart 2015. Kijk hier voor een video-impressie van 2:09 minuten over het lichten van de dekplaten. Het betreft één van de laatste video-optredens van Zahi Hawass als Minister van Oudheden: info.

Begrafenis Toetanchamon

Op donderdag 9 juni 2011 werd bekend dat de begrafenis van Toetanchamon een haastklus moet zijn geweest. Microbioloog Ralph Mitchell denkt namelijk de begrafenis werd afgerond voordat de muren van de tombe droog waren: info.

Luchtvervuiling in het Oude Egypte

Op maandag 6 juni 2011 werden de resultaten van een onderzoek bekend gemaakt waaruit blijkt dat de Egyptenaren last hadden van luchtvervuiling: info

Zeventien piramides ontdekt

Op woensdag 25 mei 2011 werd bekend dat de Amerikaanse archeologe Sarah Parcak waarschijnlijk zeventien piramides in Egypte heeft ontdekt. Het gaat om piramides die in de loop der jaren onder het zand terecht zijn gekomen. Ze zijn nu ontdekt met behulp van infraroodfoto's gemaakt door satellieten. Dat is een nieuwe manier van onderzoek voor archeologen. De Amerikaanse onderzoekster Sarah Parcak leidt het onderzoek aan een instituut in Birmingham in de Amerikaanse staat Alabama. Alle vondsten moeten nog wel worden bevestigd door opgravingen. Bij twee piramides in de buurt van Sakkara zou dat inmiddels al zijn gebeurd. De BBC zendt maandag 30 mei 2011 de documentaire 'Egypt's Lost Cities' uit, waarin te zien is hoe Parcak en haar team op zoek gaan naar de piramides die ze ontdekten op de satellietfoto's: info en info. Zahi Hawass reageerde furieus op het feit dat hij is gepasseerd in de berichtgeving: info.
De berichtgeving was met het oog op de documentaire die op maandag 30 mei 2011 om 21.30 uur werd uitgezonden op BBC1 'Egypt's Lost Cities': Het programma ging over de ontdekking via infrarood camera's van piramides en steden onder het zand: info en info.
Op zaterdag 28 mei 2011 was Huub Pragt te gast bij het radioprogramma Tros Nieuwsshow op Radio 1. Luister hier naar zijn commentaar: Interview

De mummie van Mehit

Het 'Te Papa Museum' in Nieuw-Zeeland vraagt het buitenland om menselijke resten van Maori terug te geven. Zelf hebben ze de Egyptische mummie van de dame Mehit. Deze mummie uit de Late Tijd is rond 1885 uit haar graf in Achmim gestolen. Bekijk hier het mooie filmpje op YouTube met een duur van 4:37 min: info.

Rotsinscripties Soedan

In de Bayoedawoestijn van Noord-Soedan zijn meer dan 5000 jaar oude rotsinscripties ontdekt door Tim Karberg van de Westfälische Wilhelms-Universität uit Münster: info.

Medinet Madi

Aan de zuidzijde van de Fayoem bevindt zich het plaatsje Medinet Madi. Een van de weinig overgebleven tempels uit het Middenrijk is er te vinden. Recentelijk heeft men het heiligdom gewijd aan de krokodilgod Sobek voor het publiek geopend: info en info.

De revolutie van 2011 in Egypte en de gevolgen voor de archeologie

Na de dramatische gebeurtenis van de inbraak in het Egyptisch Museum in Caïro op vrijdag 28 januari 2011 blijft minister Hawass volhouden dat er geen topstukken uit het museum zijn ontvreemd.Hij doet het voorkomen alsof de inbraak het werk was van onnozele criminelen die geen idee hadden van wat ze deden. Hawass lijkt te zijn vergeten dat van een aanzienlijk deel van de Amarna-collectie nog steeds ieder spoor ontbreekt. Een beeld van Nefertiti en drie beeldjes van de Amarnaprinsessen zijn verdwenen. Op gezette tijden komen kleine groepjes van voorwerpen terug aan het licht. Lees hier een verslag door Tim Kraaijvanger van scientias.nl: info.

Op maandag 18 juli 2011 werd bekend dat minister Zahi Hawass uit zijn ambt werd ontheven. Lees hier meer: info.
Op dinsdag 19 juli 2011 gaf Huub Pragt commentaar op dit bericht in een interview met Arjan Burggraaf in het programma 'De Ochtend' van RTV-Noord-Holland. Luister naar het interview: info. Klik vervolgens op het middelste tijdsblok 10:00:00 en luister dan 10:12:20 tot en met 10:19:55. Een tweede deel is te beluisteren van 10:22:45 tot en met 10:26:22.

Op zondagochtend 24 april 2011 gaf Huub Pragt vanuit Caïro commentaar op deze opmerkelijke vondst voor het radioprogramma OVT van de VPRO op Radio 1. Luister hier naar het interview. Het fragment begint vanaf 8.31 min en loopt door tot en met 15.29 min: info.

Op dinsdag 12 april 2011 doken vier museumstukken onder verdachte omstandigheden weer op. Het betreft de bronzen trompet van Toetanchamon met bijpassende houten stopper, het vergulden houten beeldje van Toetanchamon met een harpoen in zijn hand, één van de tien sjabti's van Joeya en Toeya en het kopstuk van een waaier van Toetanchamon. De officiële verklaring luidt dat Salah Abdel Salam, PR-medewerker van het Ministerie van Oudheden, de voorwerpen in een zwarte plastic tas zou hebben aangetroffen op een stoel in een metrostation van Caïro. Bekijk hier het filmpje van de persconferentie bekijken: info. Lees ook hier een goed verslag met mooie foto's: info. Achtergrondinformatie over de trompet en de historische geluidsopnames van de BBC vindt u hier: info.

Op maandag 4 april 2011 zwoer Zahi Hawass zijn land trouw te zullen dienen als Minister van Oudheden. Kijk naar deze video van 3.48 minuten, Zahi ten voeten uit: info.

De video heeft betrekking op het feit dat op woensdag 30 maart 2011 Essam Sjaraf, Egypte's nieuwe Eerste Minister, bekend maakte dat Zahi Hawass opnieuw is benoemd tot Minister van Oudheden. Hawass diende op vrijdag 4 maart 2011 zijn ontslag in wegens de ferme kritiek die hij kreeg te verduren over zijn nauwe banden met de voormalige president Hosni Moebarak. Ook had hij steeds beweerd dat de musea en archeologische sites in Egypte grotendeels veilig waren en dat gevallen van plundering zeer beperkt zijn gebleven. In de weken van de revolutie bleek dat niet het geval te zijn. Een totaal van vierenvijftig kunstvoorwerpen werden gestolen uit het Egyptisch Museum in Cairo tijdens de inbraak op vrijdag 28 januari 2011. Een deel van die voorwerpen is inmiddels teruggevonden. Momenteel worden nog steeds zevenendertig kunstvoorwerpen vermist, waaronder belangrijke objecten uit de Amarnaperiode: info.
Lees hier het Nederlandstalige verslag van Caroline Hoek van de website Scientias.nl over hoe Hawass toch toegaf dat de Egyptische schatten wél degelijk gevaar liepen: info.

Op zaterdag 5 maart 2011 kondigt Zahi Hawass zijn vertrek als Minister van Oudheden aan: info.

Op zondag 20 februari 2011 werd het Egyptisch museum weer voor het publiek opengesteld: info.

Op donderdag 17 februari 2011 duikt het vermiste beeldje van Achnaton onder verdachte omstandigheden op. Een 16-jarige jongen zou het beeldje bij een vuilnisbak op het Tahrirplein hebben aangetroffen. Het beeldje wordt onmiddellijk via de website van Zahi Hawass aan de wereld getoond. Het blijkt inderdaad slechts zeer licht te zijn beschadigd. Het ontbrekende offertafeltje is in het museum teruggevonden. Het werd in de dagen die hier op volgden weer aan het beeldje toegevoegd.
Voor foto's van hoe het beeldje zonder offertafel terugkwam in het museum, klikt u hier op: info.

Op dinsdag 15 februari 2011 heeft het Calamiteitenfonds het negatief reisadvies voor Egypte ingetrokken. Sinds zondag 20 februari 2011 zijn alle musea en monumenten weer voor het publiek opengesteld. Meer informatie over de toenmalige stand van zaken in Egypte leest u hier: info.

Op dinsdag 15 februari 2011 was Huub Pragt te horen in het radioprogramma 'De ochtend' van RTV-NH. In niet mis te verstane woorden legt hij uit dat hij vermoedens heeft van onzuivere praktijken door Zahi Hawass. In zijn berichtgeving van een week eerder op zijn website verklaarde Hawass dat het beeldje van Achnaton met de blauwe kroon bij de inbraak op vrijdag 28 januari 2011 zeer lichte beschadiging zou hebben opgelopen. Het zou zich daarom in het restauratie-atelier van het museum bevinden. Op zaterdag 12 februari 2011 maakte Hawass echter op zijn website bekend dat het beeldje toch uit het museum zou zijn verdwenen.
Voor een foto van hoe het beeldje in februari 2008 in de vitrine stond, klikt u hier op: foto.
Toevallig zond ZDF op maandag 24 januari 2011, de dag voordat de eerste betoging werd gehouden op het Tahrirplein, een reportage uit over de portretkop van Nefertiti.
Let u vooral na 42 seconden goed op, u ziet het beeldje van Achnaton in de vitrine van het Egyptisch museum staan: info.
U kunt het interview beluisteren door hier te klikken: RTV-NH. Het item duurt iets meer dan zes minuten en begint pas na 20 min 54.

Op maandag 14 februari 2011 meldt de Egyptische krant Al Ahram echter dat de hartscarabee van Joeya, één van zijn elf sjabti's en een stuk van een mummiekist op de vloer van de museumwinkel zijn teruggevonden: info.

Op zondag 13 februari 2011 het volgende Extra Nieuwsbericht 03 verzonden naar aanleiding van de berichten over de diefstal van een achttal voorwerpen uit het Egyptisch Museum.

Naar aanleiding van de geruchten over plunderingen in Sakkara is op dinsdag 8 februari 2011 het volgende Extra Nieuwsbericht 02 verzonden.

In de periode van dinsdag 25 januari tot en met vrijdag 11 februari 2011 hebben in Egypte overwegend vreedzame protesten plaatsgevonden tegen de regering van president Moebarak. De ontwikkelingen zijn niet geheel zonder gevolgen gebleven voor de musea en monumenten in Egypte. Na het vertrek van de president is de rust in het land weergekeerd. Naar aanleiding van de inbraak in het Egyptisch Museum is op maandag 31 januari 2011 het volgende Extra Nieuwsbericht 01 verzonden.

Beeld Amenhotep III

De dodentempel van Amenhotep III is vooral bekend van de twee Memnonkolossen. Op dinsdag 26 april 2011 werd bekend gemaakt dat een 13 meter hoog beeld van Amenhotep III zou zijn teruggevonden. Dit bericht werd al snel door de wereldpers in verband gebracht met recente plunderingen en het beroven van magazijnen bij opgravingsterreinen. In werkelijkheid betreft het de vondst van brokstukken van een kolossaal beeld van Amenhotep III, dat reeds in de jaren 1970 Labib Habachi en Gerhard Haeny werd ontdekt. Omdat het fragmentarische resten van een beeld betrof verdween het weer onder de grond. Deze brokstukken zijn onlangs opnieuw aangetroffen door een archeologisch team dat onder auspiciën staat van minister Zahi Hawass. Er moet zich nog een soortgelijk beeld van Amenhotep III onder de grond bevinden. Het lijkt erop alsof deze vondst moet aantonen dat vermiste voorwerpen door de egyptische autoriteiten worden teruggevonden. De beelden flankeerden oorspronkelijk de noordelijke toegangspoort tot de tempel, tegenwoordig is dit landbouwgebied. Hoewel de kop van het beeld nog niet teruggevonden wil Hawass aan de hand van de brokstukken het beeld zien te reconstrueren. De expeditie staat onder leiding van de Egyptische archeoloog Abdel Ghaffar Wagdi. Hij vertelde de pers dat zijn team ook een beeld van Sachmet en van Thot heeft aangetroffen. Het beeld van Sachmet is van zwart graniet en 185 cm hoog en het beeld van Thot is in de vorm van een mantelbaviaan: info.

Ahmose Merytamon

Sinds vrijdag 15 april 2011 weten we dat de Egyptische prinses Ahmose Merytamon, dochter van Seqenenra Tao II de oudst bekende mens was met een aantoonbare hartziekte. Dit beweert Gregory Thomas van de universiteit van Californië op basis van recente scans van de mummie. Daaruit blijkt dat de helft van de aderen van de prinses verkalkt zijn. De wetenschapper beweert dat Ahmose Merytamon leed aan coronaire atherosclerose, een aandoening waarbij arteriële plaque kan leiden tot een hartaanval of beroerte. Lees hier een artikel van Tim Kraaijvanger van scientias.nl: info en een engelstalig artikel met een CT-foto: info.

Tunnelcomplex Sakkara

Op donderdag 31 maart 2011 werd bekend dat een archeologisch team van Cardiff University een onderaards tunnelcomplex in Sakkara heeft onderzocht met daarin naar schatting achtmiljoen mummies van honden. Bij dit project zijn de Nederlandse archeologe Hendrikje Nouwens en de Pakistaanse archeologe Salima Ikram nauw betrokken: info en info.

Nefertiti

Op maandag 24 januari 2011 maakte Zahi Hawass opnieuw duidelijk dat het de beroemde portretkop van Nefertiti uit Duitsland terug wil hebben: info.
Lees hier de officiële reactie van Prof. Dr. Hermann Parzinger de voorzitter van de 'Stiftung Preußischer Kulturbesitz': info.
Naar aanleiding van de brief van Zahi Hawass aan het Neues Museum in Berlijn waarin hij de beroemde portretkop van Nefertiti opeist, zond ZDF op maandag 24 januari 2011 de volgende korte reportage uit: info.

Dubbelbeeld Amenhotep III en Teje

Op zondag 9 januari 2011 werd bekend gemaakt dat op hetzelfde opgravingsterrein zes brokstukken zijn aangetroffen van een dubbelbeeld van Amenhotep III en zijn vrouw Teje. Naar nu blijkt zijn het brokstukken van het beroemde beeld dat al in 1889 is ontdekt. Het dubbelbeeld bevindt zich aan het einde van het atrium in het Egyptisch Museum te Caïro. Het wordt door een Italiaans team met de gevonden brokstukken aangevuld en gerestaureerd. Zie voor een lijntekening van het beeld met de aanvullingen: info en info.

Obelisk Central Park

Op vrijdag 7 januari 2011 werd bekend dat Zahi Hawass vindt dat de obelisk in het Central Park van new York 'severely weathered' is. Hij vindt dat de Amerikanen het monument snel onder handen moeten nemen en dreigt dat de Egyptische regering de ooit geschonken obelisk zal terugvorderen: info.

Brokstukken beelden Amenhotep III

Begin december 2010 maakte dr. Zahi Hawass bekend dat twee granieten brokstukken van beelden zijn gevonden in het dodentemplcomplex van Amenhotep III op de westoever van Loeksor: info.

Piramidebouw

Op maandag 29 november 2010 stak de theorie dat de Egyptenaren hun piramides bouwden met blokken beton steek weer de kop op. Deze omstreden theorie dateert uit 1988 en is afkomstig van de Franse geochemicus Joseph Davidovits: info.
Een recent onderzoek aan de knikpiramide te Dasjoer onder leiding van Prof.dr. Kenneth MacKenzie van de Victoria University te Nieuw-Zeeland zou er op wijzen dat de piramidebouwers inderdaad zelf blokken produceerden van een primitief soort beton: info.
Interessant is het resultaat van het onderzoek uit 2005 aan een brokstuk van de piramide van Choefoe door de Nederlandse onderzoeker dr. Menno Blaauw van de TU Delft. Hij is verbonden aan het Reactor Instituut Delft (RID) en heeft met de modernste technieken aangetoond dat het kalksteen beslist niet gegoten is: info.

Arsinoë II

Op maandag 29 november 2010 werd bekend dat de egyptologe Maria Nilsson van de Universiteit van Göteborg een onderzoek heeft afgerond aan de voorstellingen van de kroon op het hoofd van de Ptolemaeïsche koningin Arsinoë II. Haar conclusie luidt dat zij als vrouwelijke farao over Egypte heeft geheerst: info.

Mastaba in Gizeh

Op maandag 18 oktober 2010 werd bekend dat archeologen bij de piramides van Gizeh een gedecoreerde onderaardse grafkamer van een mastaba hebben ontdekt. Een mastaba is een uit kalksteen vervaardigd rechthoekig grafbouwwerk aan de voet van de koningspiramides. Het geldt als de bovenbouw van een meestal rechtstreeks uit de rotsbodem gehakte ongedecoreerde grafkamer. In een mastaba is een offerkapel te vinden, versierd met voorstellingen uit het geïdealiseerde dagelijks leven van de overledene. Het ontdekte graf dateert uit de 5de dynastie (2465-2323 v.Chr.) en behoorde toe aan Roedj-ka, een priester die verantwoordelijk was voor het instandhouden van de dodencultus voor koning Chafra uit de 4de dynastie, bekend van de sfinx en de middelste piramide. De offerkamer van het graf van Roedj-ka is versierd met schilderingen die men er zou mogen verwachten. Zo is te zien hoe Roedj-ka staand in een papyrusboot met een speer twee vissen spietst. Ook is te zien hoe hij in gezelschap van zijn echtgenote is gezeten achter een rijk gevulde offertafel. Het graf van Roedj-ka werd aangetroffen vlakbij de plaats waar onderzoek wordt gedaan aan de restanten van een woongemeenschap van de arbeiders die de piramides hebben gebouwd: info.

Replica van koningsgraf

Factum arte is een Spaans bedrijf dat is gespecialiseerd in het maken van facsimile's van oude muurschilderingen. Hoge resolutieopname en de productie van nauwkeurige facsimile’s van wandschilderingen in de meest bedreigde graven in het Dal der Koningen maken deel uit van een belangrijk initiatief van de Egyptische Hoge Raad van Oudheden onder leiding van Zahi Hawass. Dit bijzonder goede project is medio september 2010 van start gegaan en moet op termijn gaan leiden tot de totstandkoming van exacte replica’s van belangrijke Thebaanse graven die voor goed voor het publiek zullen worden gesloten. Inmiddels is toestemming verleend voor opnames en facsimileproductie van de graven van Sethi I, Nefertari en Toetanchamon: info.

Moeder der broodvormen

De Amerikaanse egyptoloog Dr. John Coleman Darnell, verbonden Yale University, heeft in september 2010 in het kader van de Theban Desert Road Survey een oude handelspost voor karavanen ontdekt in het woestijngebied tussen Loeksor en de oase Charga. De streek staat bekend als Oemm Magawir 'Moeder van de broodvormen'. Klik voor meer informatie op: info.

Pareldrank van Cleopatra

Er zit mogelijk een kern van waarheid in de legende die beschrijft hoe de Egyptische koningin Cleopatra een parel verwerkte in een drankje. Dat beweert Professor Prudence Jones van Montclair State University naar aanleiding van door hem uitgevoerd een experiment: info.

Talatatblokken

Ook over een andere beroemde Egyptische koningin, de beeldschone Nefertiti, is recentelijk meer informatie vrijgekomen. Maar liefst 16.000 talatatblokken die in Loeksor worden bewaard, zijn gefotografeerd en worden voor een deel ontsloten via het Internet: info.

Huis van Howard Carter als museum

Het voormalige opgravingshuis van de Britse archeoloog Howard Carter, de ontdekker van het graf van Toetanchamon, is onlangs ingericht als een klein museum. Het huis is gelegen op een heuvel aan het begin van de weg die die loopt door de wadi naar het Dal der Koningen: info.

Onderzoek in de piramide van Choefoe

Onder de codenaam Djedi zal een team van de Leeds University School of Mechanical Engineering onder leiding van Dr. Robert Richardson in december 2010 een robot gestuurd onderzoek verrichten aan de zogenaamde luchtschachten in de piramide van Choefoe. In 1992 werd voor het eerst een camera bevestigd aan een robot. Deze onderzocht de zestig meter lange schuinoplopende schacht aan de zuidzijde van de 'koninginnekamer'. Een ware sensatie was het dat de camerabeelden aan het eind van de smalle tunnel een kalkstenen plaat toonde met twee koperen handvatten. In 2002 werd een vervolg gemaakt met het onderzoek. Een gat werd geboord door de stenen plaat. Camerabeelden toonden vervolgens op ongeveer 20 centimeter afstand een ruw bewerkt blok kalksteen dat door Dr. Zahi Hawass voor een verzegelde deur werd gehouden. De robot die nu via de schacht naar boven wordt gezonden wordt in staat geacht een gat te boren door de steen die zich vrijwel aan de buitenkant van de piramide bevindt: info.

Ontdekking van de graven van Sjendoea en Chonsoe

Egyptische archeologen onder leiding van Dr. Zahi Hawass hebben in juni 2010 de graven van Sjendoea en zijn zoon Chonsoe ontdekt. De graven zijn gelegen in de buurt van het raadselachtige bouwwerk Gisr el-Moedir ten westen van de trappenpiramide van Djoser te Sakkara. Een ronduit schitterend bewaard gebleven schijndeur uit het graf van de opzichter van de koningschrijvers Sjendoea maakt duidelijk dat we met een graf uit de zesde dynastie van doen hebben. In het graf zijn enkele schalen en bakken uit kalksteen in de vorm van een eend aangetroffen. Hierin bevonden zich de restanten van eenden die als voedsel zouden gaan dienen voor de ka-ziel van Sjendoea: info.

Ontdekking van het graf van Ptahmose

Egyptische archeologen van de Universiteit van Caïro hebben in de maand mei 2010 het graf van Ptahmose te Sakkara herontdekt. Ptahmose was koningschrijver, burgemeester van Memfis, opperrentmeester in de tempel van Ptah en opzichter van het schathuis. Ook was hij generaal van het leger onder Ramses II. Ptahmose bekleedde deze functies waarschijnlijk al onder Sethi I. Het graf werd voor het eerst gelokaliseerd in 1885. Daarbij kwamen vooral reliëfblokken en zuilen uit kalksteen, maar ook kleine voorwerpen zoals een ellenmaat aan het licht. Het graf raakte echter weer door woestijnzand bedolven en de exacte ligging was niet meer bekend. De voorwerpen uit het graf van Ptahmose zijn verspreid geraakt over museumcollecties over de hele wereld. Voor Leidse onderzoekers is Ptahmose beslist geen onbekende. In het Rijksmuseum van Oudheden wordt een schitterend wandreliëf uit dit graf bewaard. Te zien is hoe Ptahmose in aanbidding staat voor de god Ra-Horachte. Het graf is aangetroffen direct ten zuiden van de processieweg van de piramide van Oenas uit de vijfde dynastie. Het graf van Ptahmose werd herontdekt door een archeologisch team onder leiding van Dr. Ola el-Eguizy.
De reliëfs in het graf van Ptahmose zijn versierd met kleurrijke jacht- en visscènes. Opnieuw zijn enkele voorwerpen aangetroffen, waaronder een kop van een kalkstenen beeld van een vrouw (zie foto), een kalkstenen offertafel, vele potscherven, sjabties en amuletten. Ook is een onvoltooide stèle aangetroffen, waarop met rode en zwarte inkt de Thebaanse triade van Amon, Moet en Chonsoe staat afgebeeld. Het graf is in de voor het Nieuwe Rijk in de gebruikelijke vorm van een tempel en meet maar liefst zeventig meter. Het vertoont grote gelijkenis met het op een steenworp afstand gelegen graf van Ptahemwia dat in 2007 door de Leidse archeologen is ontdekt. De grafschacht dat zich onder het vloeroppervlak moet bevinden is nog niet aangetroffen. De archeologen hopen via de schacht de grafkamer te bereiken waar zij de mummie van Ptahmose en mogelijk ook van zijn vrouw Inehyt hopen aan te treffen: info.

De sfinx van Gizeh

Onderzoek in het voorjaar van 2010 te Gizeh, geleid door dr. Zahi Hawass, moest duidelijkheid verschaffen over de vier raadselachtige blokkendozen die tegen het lichaam van de beroemde sfinx van Chafra zijn opgetrokken. De blokkendoos bij de linker achterpoot van de sfinx is het best bewaard gebleven en werd onderzocht. Radarbeelden toonden aan dat, in tegenstelling tot wat velen beweerden, er zich geen holle ruimte in de blokkendoos bevindt. Het vermoeden is nu dat de vierkante constructies als voetstukken hebben gediend voor beelden van Osiris. Deze theorie is gelanceerd door de Amerikaanse egyptoloog Mark Lehner: info.

De verdwenen piramide

De Italiaan Giulio Magli, professor in de archeoastronomie aan de Politecnico di Milano, meent op het spoor te zijn van de verdwenen piramide van Oeserkara. In maart 2010 kwam Magli met de theorie dat de locatie van de piramide valt te herleiden door het volgen van bestaande geografische lijnen tussen de bekende piramides uit de zesde dynastie. Koning Oeserkara was de tweede koning van de zesde dynastie. Magli veronderstelt dat de piramides te Sakkara bewust zijn gebouwd op de snijpunten van denkbeeldige diagonaallijnen tussen piramides. Dit principe zou ook gelden voor de piramides van Gizeh en Aboesir. De Italiaanse onderzoeker gaat er van uit dat de piramide van Oeserkara ten zuiden van de piramide van Djoser is gelegen. Hij koppelt de plaats aan de in Zuid-Sakkara gelegen piramides van Pepi I en Merenra uit de zesde dynastie. Magli stelde eerder vast dat de piramide van Pepi I diagonaal in verbinding staat met de piramide van Oeserkaf uit de vijfde dynastie. De piramide van Merenra zou diagonaal kunnen worden gekoppeld aan die van Oenas ook uit de vijfde dynastie. Hierdoor ontstaan twee diagonale lijnen. Het punt waar deze twee diagonaallijnen elkaar kruisen heeft Magli verbonden met de trappenpiramide van Djoser uit de derde dynastie. Het middelpunt van deze nieuwe denkbeeldige lijn ziet Magli als de meest uitgelezen plaats voor de ligging van de piramide van Oeserkara. De opvallende theorie van Magli is in een artikel verschenen van het blad Mediterranean Archaeology and Archaeometry: info. Een Engelstalige samenvatting van het artikel van Magli is te vinden in een pdf-bestand uit het door André Veldmeijer uitgegeven tijdschrift Palarch's Journal of Archaeology of Egypt/Egyptology 7(5): 1-9: Palarch.

Beeld van Taharka

In januari 2010 is in de Soedanese plaats Dangeil, ter hoogte van de vijfde cataract in de Nijl, op ongeveer 350 kilometer ten Noordoosten van Chartoem een bijzonder beeld van koning Taharka uit de 25ste dynastie ontdekt. info.

Beeld in Taposirsi Magna

Archeologen hebben onder leiding van de Dominicaanse egyptologe Kathleen Martinez in de tempel van Osiris te Taposiris Magna een groot basalten beeld van een Ptolemeïsche koning gevonden. De tempel ligt ongeveer 45 km ten westen van Alexandrië. In april 2009 kwam deze opgraving ook in het nieuws na de aankondiging dat het graf van Cleopatra weldra onder de vloerplaten van de tempel zou worden ontdekt. Het nu ontdekte beeld geeft alleen een torso weer. Ook is een deel van de benen bewaard gebleven. Vermoedelijk betreft het een beeld van Ptolemaios IV. Vlakbij het beeld is namelijk een stuk reliëf van dezelfde steensoort aangetroffen met de cartouche van deze koning. Ook vond het team in een stichtingsdepot van de tempel een inscriptie waarin gesproken wordt over de stichting van de tempel door Ptolemaeus IV. Het team van Martinez vermeldt ook de vondst van de originele toegangspoort aan de westzijde van de tempel. Hier zijn ook kalkstenen funderingen aangetroffen die oorspronkelijk dienst hebben gedaan als de voetstukken van sfinxen die waarschijnlijk langs de processieweg naar de toegangspoort hebben gestaan: info.

Graf van Cleopatra

Archeologen menen te weten waar koningin Cleopatra en haar minnaar, de Romeinse veldheer Marcus Antonius, liggen begraven. Voorwerpen die zijn opgegraven bij de tempel van Taposiris Magna, ten westen van de stad Alexandrië, zouden hier op wijzen. Woensdag 22 april 2009 werd begonnen met het openen van de schachten. De Amerikaanse nieuwszender CNN heeft een korte Engelstalige documentaire gemaakt naar aanleiding van de berichtgeving uit Egypte. Bekijk hier het nieuwsbericht: info.
Aansluitend op dit onderwerp over Cleopatra luistert u hier naar een radio-interview van 6min10 met Henk Singor, oudheid specialist aan de Universiteit van Leiden, over de mythe van de schoonheid van Cleopatra: Cleopatra VII.

Graftombe te Tell el-Maschoeta

Dr. Zahi Hawass maakte in maart 2009 melding van een bijzondere vondst in Tell el-Maschoeta vlakbij de havenstad Ismailia. Het betreft een graftombe uit de 19de dynastie uit tichelsteen. Het bouwwerk bestaat uit een rechthoekige ruimte en heeft een gewelfd plafond. Een diepe grafschacht leidt naar de grafkamer waar voorstellingen zijn te zien van de grafeigenaar Kenamon. Er is ook een stèle uit kalksteen aangetroffen waar de hoofdstad van de Hyksos, Avaris (het oude Hoet-Waret) wordt genoemd. Op de stèle staat de god Seth afgebeeld voor een farao wiens naam niet wordt genoemd. Een grote kalkstenen sarcofaag van Kenamon is zowel aan de binnen- als buitenkant met hiërogliefen beschreven. Kenamon was de opzichter over de koninklijke archieven. Op de grafwanden is ook zijn echtgenote Isis, een zangeres van Atoem, te zien. De voorstellingen zijn in een verzonken reliëf op de wanden aangebracht. De belangrijkste scènes zijn vignetten uit het Dodenboek en voorstellingen van de begrafenisprocessie. Een andere belangrijke voorstelling toont de godin Hathor in de gedaante van een koe die uit het papyrusmoeras van de Delta komt. Ook zijn de vier Horuszonen uitgebeeld: info.

Sarcofaag terug in Egypte

Een drieduizend jaar oude houten sarcofaag is teruggekeerd in Egypte. De sarcofaag werd in oktober 2008 op het vliegveld van Miami in beslag genomen. info.

De tien plagen van Egypte

De tien plagen van Egypte zijn mogelijk te verklaren aan de hand van natuurrampen die ruim 3000 jaar geleden hebben plaatsgevonden. Dat beweren Duitse wetenschappers. info.

De piramide van koningin Behenoe

Op zijn website maakt dr. Zahi Hawass melding van de vondst van de grafkamer van de piramide van koningin Behenoe door dr. Philippe Collombert, hoofd van de Franse archeologische missie in Sakkara. In de grafkamer zijn piramideteksten aangetroffen. Het is nog steeds niet duidelijk of Behenoe de vrouw was van Pepi I of Pepi II uit de zesde dynastie. Ook de granieten sarcofaag van de koningin is gevonden. Deze verkeerd volgens Collombert in goede staat, maar geeft geen aanvullende informatie over de koningin.: info.

Kolossaal hoofd van Amenhotep III

Op zijn website maakt dr. Zahi Hawass melding van de vondst van een kolossaal hoofd van een granieten beeld van Amenhotep III. De vondst is gedaan op het terrein van de dodentempel van Amenhotep III. Dit gebied achter de kolossen van Memnon wordt aangeduid met de term Kom el-Hettan. Het beeld van ongeveer 2,5 meter hoog is volgens Zahi Hawass een meesterwerk, een jeugdig beeld van de koning met zeer fijn gebeeldhouwde trekken. Volgens de leider van de expeditie, Hourig Sourouzian, is dit het meest gave beeld van het gezicht van Amenhotep III. 'Bij andere beelden is vaak iets gebroken: het puntje van de neus bijvoorbeeld. Maar dit beeld is, van de kruin tot de kin, zo mooi gebeeldhouwd, er is niets gebroken'. Het beeld maakte ooit deel uit van een groter standbeeld van Amenhotep III die in zijn over het lichaam gekruiste handen koninklijke waardigheidstekens hield: info.

Naos van Amenemhat I

Op zijn website maakt dr. Hawass melding van de restauratie van een Naos uit de tijd van Amenemhat I. Het betreft een brokstuk van de naos in de tempel van Karnak dat is teruggegeven aan Egypte door het Metropolitan Museum of Art in New York: info.

Sfinxenallee in Loeksor

Op zijn website maakt dr. Zahi Hawass melding van de vorderingen bij het uitgraven van de sfinxenallee in het centrum van de stad Loeksor: info.

De sjabties van Pasén

In zijn boek 'De Verborgen Tombe' heeft Huub Pragt een belangrijke rol toebedeeld aan Pasén, de Godsvader van Amon uit de 21ste dynastie. Een opvallend gegeven is dat alleen enkele sjabties van deze persoon bekend zijn en dat verder ieder ander grafvoorwerp ontbreekt. De Nederlandse sjabtie-deskundige Niek de Haan heeft een zorgvuldige studie gemaakt naar de blauwgeglazuurde sjabties van Pasén die sinds 1933 op verschillende plaatsen in de wereld zijn opgedoken.
Lees hier het engelstalige pdf-artikel over de: 'Sjabties van Pasén'.

Artikel over Hatsjepsoet

Naar aanleiding van de vermeende identificatie van de mummie van Hatsjepsoet heeft egyptoloog Huub Pragt een artikel geschreven. Klik hier om het artikel te lezen: Artikel.

Home Cursussen Lezingen Excursies Rondleidingen Reizen Egypte
HUUB PRAGT EGYPTOLOOG