Nieuwe artikelen over Sakkara op Kemet.nl

De website Kemet.nl verschaft informatie over interessante onderwerpen binnen de egyptologie. Via de thema's 'Goden, Tempels, Farao's, Graven, Samenleving en Kunst' komt u meer te weten over de Egyptische beschaving. Regelmatig worden nieuwe artikelen toegevoegd. Sinds het verschijnen van de laatste versie van deze nieuwsbrief op 9 november 2011 zijn drie nieuwe artikelen toegevoegd.

De Nijlgod Hapy.
De god Chonsoe.
De Scheppingsmythe van Hermopolis Magna.

Voor het lezen van de reeds eerder verschenen artikelen klikt u hier op Kemet.
Wilt u in het vervolg een bericht ontvangen, zodra er een nieuw artikel is geplaatst op de website kemet.nl, meldt u zich dan aan via kemet nieuws.

Archeologisch Nieuws

Brand in het Institut d'Égypte
Op zaterdagochtend 17 december 2011 is in het centrum van Caïro het gebouw van het Institut d'Égypte in vlammen opgegaan. Dit gebouw stond op ongeveer twee kilometer ten zuiden van het Tahrirplein. Naar verluidt zijn bij de brand tienduizenden zeldzame egyptologische documenten verloren gegaan. Onder de zeldzame geschriften bevond zich ook het originele manuscript van de Description de l'Égypte. De brand is ontstaan toen de oproerpolitie een einde trachtte te maken aan een door jonge demonstranten georganiseerde zitstaking voor het Egyptische parlementsgebouw dat naast het instituut is gelegen. Politie en betogers geven elkaar de schuld van de brand, die meer dan twaalf uur woedde. Volgens ooggetuigen gooide één van de demonstranten een Molotovcocktail naar de politie, maar raakte daarbij per ongeluk het monumentale pand. Het instituut is een onderzoekscentrum dat in 1798 door Napoleon werd gesticht na de Franse invasie in Egypte. Het gebouw, dat in het begin van de 20ste eeuw werd gebouwd, is volledig uitgebrand en staat op instorten. Desondanks zouden tijdens de brand toch nog zo'n dertig- tot veertigduizend boeken uit het brandende gebouw zijn gered door demonstranten zelf. De boeken en zeldzame manuscripten werden overgedragen aan de politie.

Prehistorische rotskunst
Al sinds 1998 doet een internationaal team van de Brusselse Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis (KMKG) onderzoek naar rotskunst in Egypte. In 2005 deden de onderzoekers onder leiding van egyptoloog Dirk Huyge in een rotswand boven het plaatsje Qurta een belangrijke ontdekking. Ze vonden talrijke kunstzinnige afbeeldingen van oerossen, watervogels, nijlpaarden, gazellen en vissen.
Op 28 december 2011 publiceerde de website van National Geographic een kort artikel over dit interessante onderzoek: info.

Geschreven interviews

• Karl Leemans op 17 september 2011 over de website desheret.org - fotogalerijen en museumgids.
• Isabelle Therasse op 9 november 2011 over replica's, het Jubelparkmuseum te Brussel, en over rotskunst in Qurta en el-Hosh.
• Stan Hendrickx op 7 december 2011 over de predynastische site bij Nag el-Hamdulab en vroege koningsvoorstellingen.

Het boek 'Kunstroof in Egypte'

Van het boek Kunstroof in Egypte zijn sinds het verschijnen eind oktober 2011, zevenhonderd exemplaren verkocht. Deze thriller speelt zich af in de periode van de Facebookrevolutie in Egypte, die op 25 januari 2011 begon en achttien dagen later eindigde met het vertrek van de president. Gebeurtenissen volgden elkaar in deze dagen snel op. Het was daarbij onduidelijk wat zich precies in het Egyptisch Museum en bij de archeologische opgravingsterreinen heeft afgespeeld. In dit boek krijgt minister van Oudheden Mahmoed el-Hadidi de opdracht een aantal topstukken uit het Egyptisch museum veilig te stellen. Enkele dagen later wordt er ingebroken in het museum. Er zijn vernielingen aangericht in het gebouw, maar volgens de minister wordt er niets vermist. In deze chaotische periode komen vier Europese onderzoekers na drie jaar gevangenschap weer op vrije voeten. Op de moeizame weg naar huis ontdekken ze dat er veel meer bijzondere objecten uit het museum zijn verdwenen dan minister El-Hadidi aan het Egyptische volk en de toegestroomde internationale pers wil doen geloven. Wie zit er werkelijk achter deze kunstroof? De vrienden gaan op zoek naar de waarheid, maar betalen hiervoor een hoge prijs. Voor meer informatie klikt u hier op: Kunstroof in Egypte.

Tentoonstellingen

In het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden is tot en met zondag 19 februari 2012 de fototentoonstelling 'Sites in the City' te zien. De fototentoonstelling laat zien hoe delen van de stad Loeksor en het dorpje Sjeich abd el-Qoerna (te midden van de graven van oud-Egyptische hoge ambtenaren) worden afgebroken. Met het creëren van ruimte voor nieuwe infrastructuur, wil de overheid het oud-Egyptische erfgoed beter toegankelijk maken voor massatoerisme. Sinds 2006 worden Koptische kerken, moskeeën en tweehonderd jaar oude herenhuizen voor dit doel verwoest. Hierdoor verdwijnt het erfgoed van recentere tijden. De fotografen Sue Lezon en Yarko Kobylecky hebben zo veel mogelijk van deze gebouwen en straten gefotografeerd voordat ze definitief zouden verdwijnen. Beiden zijn verbonden aan het Chicago House, de thuisbasis van het onderzoeksteam van het Oriental Institute in Loeksor. Hun fotoarchief is de enige documentatie die nog resteert van deze delen van Loeksor en Sjeich abd el-Qoerna. Met deze fototentoonstelling en een bijbehorend symposium wil het Rijksmuseum van Oudheden aandacht besteden aan deze situatie en vergelijkbare erfgoedkwesties in moderne steden elders: info.

In het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden is vanaf vrijdag 20 januari tot en met zondag 11 maart 2012 de fototentoonstelling 'De Gloed van Lapis Lazuli' te zien. Beeldhouwer Jeroen Spijker exposeert in de Tempelzaal van het museum zeven sculpturen en twaalf foto's. Hij geeft hiermee zijn moderne interpretatie van het mummificeren en het gebruik van sarcofagen in het oude Egypte. De sculpturen en foto's verbeelden de schoonheid die schuilgaat in deze eeuwenoude manier van conserveren en behouden: info.

In Museum Het Valkhof te Nijmegen is vanaf zaterdag 24 maart tot en met zondag 12 augustus 2012 de fototentoonstelling 'Waarom godinnen zo mooi zijn' te zien. De godin van de liefde en schoonheid was in de oudheid onder vele namen bekend, Aphrodite, Venus, Ishtar en Hathor. Nog steeds associëren we haar met verliefd zijn, plezier, vrolijkheid en vrouwelijkheid. Toch hebben liefde en schoonheid ook andere kanten. Het verdriet om een verloren liefde, angst om aan schoonheid te verliezen of jaloezie zijn slechts een paar voorbeelden hiervan. De tentoonstelling ‘Waarom godinnen zo mooi zijn’ neemt u mee op een reis langs al deze aspecten van liefde en schoonheid in de oude culturen van de Egyptenaren, Romeinen, Grieken en het Nabije Oosten. Laat u verrassen door de circa 320 bijzondere voorwerpen welke afkomstig zijn uit de collecties van het Rijksmuseum van Oudheden en ontdek waarom godinnen zo mooi zijn: info.

Lezingen

Naar aanleiding van het uitkomen van zijn nieuwe boek 'Magica Taurinensia' houdt professor Alessandro Roccati op donderdag 12 januari 2012 een lezing in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden met als titel 'Magica Taurinensia. The Magical Papyrus from Turin'. Roccati is emeritus-hoogleraar egyptologie en was verbonden aan de Universiteit van Rome, de Universiteit van Genève en de Universiteit van Turijn. De magische papyrus uit Turijn bestaat uit twee fragmenten van ruim anderhalve meter lang en is in kolommen beschreven met magische formules in hiëratisch schrift. Papyri als deze werden in het oude Egypte door priesters en magiërs gebruikt om te genezen en te helen. Met zijn onderzoek heeft professor Roccati acht voorheen onbekende manuscripten uit de collectie van Turijn geïdentificeerd als tekstdelen van de beroemde magische papyrus.
Aanvang: 16.00 uur. Het museum sluit om 18.00 uur.
Kosten: gratis, aansluitende borrel op eigen kosten.
Locatie: Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, Leiden.
Aanmelden: info.

Op maandag 16 januari 2012 geeft Huub Pragt een lezing in Zaandam met als titel 'Egyptische veroveringen in Kanaän'. Het gebied ten noordoosten van de Nijldelta nam voor Egypte een belangrijke positie in. De streek was niet alleen belangrijk vanwege zijn handelsroutes voor het cederhout uit de Libanon. Aan het begin van de bloeiperiode van het Nieuwe Rijk (1550-1070 v.Chr.) werd Kanaän gezien als een strategische buffer tegen de opkomende grootmacht van Mitanni. Ongeveer tweehonderd jaar later diende zich opnieuw een grootmacht aan, die een ernstige bedreiging voor Egypte vormde. Het Indo-Europese volk van de Hethieten had een koninkrijk gesticht in Anatolië, het huidige Turkije. Sinds de veroveringen van Thoetmoses III op Mitanni lag de stad Kadesj binnen de Egyptische invloedssfeer. De Hethieten durfden het echter aan om naar het zuiden op te rukken en Kadesj in te nemen. In zijn vijfde regeringsjaar trok farao Ramses II met zijn manschappen Kanaän binnen. Na een tocht door de gebieden van de trouwe vazalstaten, bereikte het Egyptische leger de hoogvlakte Sjabtoena ten zuidwesten van Kadesj. Daar vond de grootste krachtmeting tussen de Hethieten en de Egyptenaren plaats.
Aanvang: 20.00 uur.
Kosten: € 5,-.
Locatie: Gebouw De Vertoeving, Westzijde 82 Zaandam.
Informatie: info.

Op woensdag 8 februari 2012 zal Fred Vinke in Leiden een lezing geven onder de titel 'Een pr-anx in de pr-HAty-a van WAH-swt?'. De spreker zal in zijn lezing ingaan op de theorie dat het huis van de gouverneur naast een economische en administratieve functie ook dienst deed als een geboortecentrum. In dat opzicht kan het worden vergeleken met de Huizen des Levens, die vooral vanaf het Nieuwe Rijk gedocumenteerd zijn. De lezing vormt een beschouwing rondom een fragment van een tovermes dat is gevonden in Zuid-Abydos.
Aanvang: 19.30-21.00 uur.
Kosten: € 10,-, donateurs van Het Huis van Horus betalen € 5,-, studenten krijgen gratis toegang.
Locatie: Lipsiusgebouw Universiteit Leiden, 1175, Cleveringaplaats 1 Leiden. Klik hier voor een routebeschrijving.

Op vrijdag 16 maart 2012 geeft Huub Pragt een gratis lezing in Hilversum met als titel 'Isis: liefde van een godsmoeder'.
De godin Isis was van oudsher het symbool van liefde en moederschap bij de Egyptenaren. Ze is vooral te herkennen aan de hiëroglief van een troon die ze op haar hoofd draagt. Hiermee wordt haar naam geschreven. Isis wordt ook voorgesteld als een vrouw met vleugels. Liefdevol spreidt zij deze uit over alles wat haar bescherming kan gebruiken. In haar rol van liefhebbende echtgenote ontfermt Isis zich vooral over het dode lichaam van haar broer en echtgenoot, de god van het dodenrijk Osiris. Samen met haar zus Nephtys is ze dan te zien bij de liggende mummie. Een mythe vertelt hoe Isis met haar magische krachten Osiris tot leven weet te wekken. Zij wordt zwanger en baart zijn opvolger Horus. Als moedergodin koestert ze haar kind Horus die ze vaak op haar schoot heeft genomen en de borst geeft. Door de mythe over de geboorte van Horus werd Isis ook de symbolische moeder van de levende farao op aarde. In het oude Egypte werd de regerende farao namelijk gelijk gesteld aan de valkgod Horus.
Aanvang: 20.00 uur.
Kosten: gratis.
Locatie: Gebouw De Morgenster, Seinstraat 2 Hilversum.
Aanmelden: info.

Cursus Flora en Fauna

In deze cursus bespreken we de planten en dieren die in de Oudegyptische samenleving een belang­rijke religieuze rol hebben gespeeld. Zo zal blijken dat de Egyptenaren in een bijzondere relatie leefden met de hen omringende natuur. Dit kunnen we vooral afleiden uit voorstellingen op grafwanden en uit voorwerpen die aan de doden werden meegegeven. Huub Pragt verzorgt vier lessen van twee uur over dit onderwerp. Deze cursus wordt georganiseerd door HOVO Utrecht. De eerste les vindt plaats in Utrecht op maandagmiddag 23 januari 2012. Voor meer informatie klikt u hier op: Flora en Fauna.

Cursus Amenhotep

De naam Amenhotep werd aan vier farao's van de 18de dynastie geschonken. Amenhotep I werd samen met zijn moeder Ahmes-Nefertari vereerd als schutspatroon van de Thebaanse begraafplaats. Amenhotep II was de zoon van de veroveraar Thoetmoses III. Ook hij liet zich niet onbetuigd op het vlak van oorlogsvoering. Beelden en reliëfs tonen Amenhotep II als een heldhaftige krijger. De beroemdste farao met deze naam is Amenhotep III. Tijdens zijn regering werden vele imposante tempels gebouwd. Samen met zijn echtgenote Teje leefde hij de laatste jaren van zijn leven in het paleis Malkata, aan de westkant van Thebe. Zij waren de ouders van Amenhotep IV, de latere Achnaton. Deze cursus wordt verzorgd in Hilversum, Amsterdam en Leiden. De eerste les vindt plaats in Leiden op zaterdagochtend 21 januari 2012. Voor meer informatie klikt u hier op: Amenhotep.

Cursus Kunst van het Oude Egypte

Bij het kijken naar de kleurrijke wandschilderingen in Egyptische graven valt het op dat het perspectief ontbreekt. In de vlakverdeling lijken alleen de belangrijke kenmerken te zijn afgebeeld. Gezichten en ledematen van personen zijn in profiel weergegeven terwijl ogen, halzen en schouders frontaal worden afgebeeld. Een grafeigenaar wordt vaak meer dan levensgroot afgebeeld, terwijl zijn zoon – die minder belangrijk is – vaak niet hoger reikt dan tot de knie van zijn vader. Huub Pragt verzorgt vier lessen van twee uur over dit onderwerp voor HOVO Utrecht. De eerste les vindt plaats in Utrecht op maandagmiddag 5 maart 2012. Voor meer informatie klikt u hier op: Kunst van het Oude Egypte.

Cursus Ramses

Maar liefst elf farao's hebben de naam Ramses gekregen. Zij regeerden allen in de 19de en 20ste dynastie van het Nieuwe Rijk. Ramses I was uit de Delta afkomstig. Als militair zorgde hij voor stabiliteit in het land. Hij regeerde kort en kreeg een mooi gedecoreerd graf in het Dal der Koningen. Ramses II heeft in zijn lange regeringsperiode vooral gesteund op zijn overwinning op de Hethieten in de slag bij Kadesj. Het Ramesseum en de tempels van Aboe Simbel staan op zijn naam. De laatste machtige farao uit het Nieuwe Rijk was Ramses III. Hij hield vele veldtochten en liet de Medinet Haboe tempel bouwen. Nadat hij in een Haremsamenzwering was omgebracht, viel het centrale gezag in Egypte uiteen. Bij de dood van Ramses XI kwam het roemruchte tijdperk van het Nieuwe Rijk tot een einde. Deze cursus wordt verzorgd in Hilversum, Amsterdam en Leiden. De eerste les vindt plaats in Leiden op donderdagmiddag 8 maart 2012. Voor meer informatie klikt u hier op: Ramses.

Reis naar Loeksor en omgeving

Op donderdag 5 april 2012 start de achtdaagse reis 'Loeksor en de Thebaanse Heuvels'.
Tijdens deze reis zullen naast de bekende monumenten als de tempel van Karnak en het Dal der Koningen ook vele privégraven in de Thebaanse regio worden bezocht. De meest bekende zijn de graven in Sjeich abd el-Qoerna, met het schitterende 'druivengraf' van Sennefer (TT96), de graven van de vizier Rechmira (TT100), Ramose (TT55), Oeserhat (TT56), Chaëmhat (TT57), Nacht (TT52) en Menna (TT69). Ook minder bekende graven zullen worden bezocht zoals die van Oeserhat bijgenaamd Neferhebef (TT51). Hier zijn kwikstaarten in een sycomoor te zien. Vlakbij ligt het graf van de opzichter van de werken Benia genaamd Pahekamen (TT343). Hij was van voor-aziatische komaf en zijn graf vertoont kleurrijke voorstellingen van het rouwbanket. Tijdens deze reis staat een facultatief bezoek aan de Hathortempel in Dendera gepland. Ook kan facultatief worden deelgenomen aan een bezoek aan het graf van koningin Nefertari. Lees hier meer over deze unieke reis Loeksor en de Thebaanse heuvels.

Summer School 2012 Topstukken

In musea over de gehele wereld worden vaak de meest fantastische Egyptische kunstvoorwerpen bewaard. Tijdens de Summer School 2012 worden bij elke les een drietal topstukken uit verschillende museumcollecties besproken. Deze schitterende voorwerpen zullen niet alleen op hun uiterlijke verschijning worden besproken. U krijgt vooral het verhaal achter de voorwerpen te horen. Waar en door wie zijn ze gevonden? Belangrijker, door wie en voor wie zijn deze voorwerpen vervaardigd? Wat was de oorspronkelijke functie van het Egyptische kunstvoorwerp? De objecten zullen dus in een breed kader worden geplaatst en worden vergeleken met soortgelijke voorwerpen in andere museumcollecties. Ook zullen ze in een diavoorstelling in hun oorspronkelijke context worden geplaatst. Zo zullen tijdens deze Summer School ook vele voorstellingen uit graven en tempels in Egypte worden bekeken.
Aan het eind van iedere dag zullen de besproken kunstvoorwerpen in een korte rondleiding in verband worden gebracht met voorwerpen uit de Egyptische collectie van het Rijksmuseum van Oudheden.
De cursus wordt alleen in Leiden gegeven en bestrijkt vijf dagen waarin steeds twee keer twee uur per dag les wordt gegeven. In de maanden juni en juli 2012 wordt deze Summer School twee keer verzorgd.
Voor meer informatie klikt u hier op: Summer School 2012.